Τα… άστρα επιβεβαιώνουν τον Όμηρο – Επιστήμονες βρήκαν πότε σκότωσε ο Οδυσσέας τους μνηστήρες

astra

Η έκλειψη ηλίου που περιγράφεται στην Οδύσσεια έγινε στις 30 Οκτωβρίου 1.207 π.Χ., λένε οι ερευνητές.

Μια νέα απόπειρα χρονολόγησης των Ομηρικών Επών, η ακριβέστερη μέχρι στιγμής, συγκρίνει τα φυσικά φαινόμενα που περιγράφονται στα έπη με αστρονομικά φαινόμενα, και ελέγχει την ιστορική αλήθεια της αφήγησης. Αποτέλεσμα, ο εντοπισμός ημερομηνιών για συμβάντα που αποτυπώνονται στα έπη, και μια νέα αντίληψη για την ιστορικότητά τους, η οποία φιλοδοξεί να παρέμβει στο Ομηρικό ζήτημα.

«Πιστεύουμε ότι ο μύθος εξυφαίνεται γύρω από πραγματικά γεγονότα», λέει ευθέως η κ. Παναγιώτα Πρέκα-Παπαδήμα, καθηγήτρια Αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η ίδια μαζί με διεπιστημονική ομάδα, η οποία και έκανε σχετικές δημοσιεύσεις σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, πιστεύουν ότι μερικά από τα γεγονότα που περιγράφονται συνέβησαν στ’ αλήθεια και αποδεικνύουν ότι τα φυσικά φαινόμενα που αναφέρονται συμπίπτουν με τον χρόνο της αφήγησής τους.

«Ο Οδυσσέας έφτασε στην Ιθάκη στις 25 Οκτωβρίου 1207 π.Χ. Πέντε μέρες αργότερα έγινε έκλειψη ηλίου σε ποσοστό 75%, η οποία σκέπασε το Ιόνιο Πέλαγος και τότε συνέβη και η μνηστηροφονία», λέει η κ. Παπαδήμα, διευκρινίζοντας ότι η πεποίθηση για την αλήθεια του συμβάντος είναι προσωπική. Η έκλειψη ηλίου όπως και μερικά από τα γεγονότα που αναφέρονται αποδείχθηκαν με χάρτες της NASA, οι οποίοι περιγράφουν τα προβλέψιμα φυσικά φαινόμενα από το 4500 π.Χ. έως το 10.000 μ.Χ.

«Από το 1300 π.Χ. ώς το 1130, που είναι τα χρόνια στα οποία τοποθετούνται τα δύο έπη, έγιναν 14 εκλείψεις ηλίου. Ορατές στο Ιόνιο ήταν μόνο πέντε και δύο από αυτές είχαν ποσοστό απόκρυψης του ηλίου 2%, επομένως δεν έγιναν αντιληπτές. Αλλη μία έγινε με τη Δύση του ηλίου, επομένως μας αφορούν μόνο δύο» εξηγεί η κ. Παπαδήμα. Μια ολική έκλειψη ηλίου έγινε το 1143, δηλαδή πολύ κοντά στην παρακμή των Μυκηναϊκών κέντρων και γι’ αυτό αποκλείσθηκε από τους επιστήμονες. Η δεύτερη όμως έγινε στις 30 Οκτωβρίου του 1207, από τις δυόμισι το μεσημέρι ώς τις πέντε και μισή το απόγευμα και αυτή θεωρούν ότι αποτυπώνεται στην Οδύσσεια. Στη ραψωδία Υ, λίγο πριν από το φονικό, ο Ομηρος βάζει τον Θεοκλύμενο τον «θεοδιωματάρη», όπως τον αποκαλεί ο Καζαντζάκης στη μετάφραση, να λέει στους μνηστήρες: «Σαν τι κακό σας δέρνει, δύστυχοι, κι έχουν ζωστεί με νύχτα και οι κεφαλές σας και τα πρόσωπα και χαμηλά τα γόνα; Κι άναψε σύθρηνο, και γέμισαν τα μάγουλά σας δάκρυα, και ραντισμένοι οι τοίχοι μ’ αίματα και τα ώρια μεσοδόκια· ίσκιους πλημμύρισε κι η αυλόπορτα, κι η αυλή πλημμύρισε ίσκιους, που ξεκινούν στα μαύρα Τρίσκοτα να κατεβούν, κι ο γήλιος από τα ουράνια εχάθη, κι άπλωσε βαριά καταχνιά ολούθε!».

«Πρόκειται για μια περιγραφή της έκλειψης η οποία έκρυβε τα 3/4 του ηλιακού δίσκου» λέει η κ. Παπαδήμα. «Η ημερομηνία της έκλειψης, 30 Οκτωβρίου 1207 π.Χ., είναι σε απόλυτη συμφωνία με τις ομηρικές περιγραφές για τις καιρικές συνθήκες, τη φθινοπωρινή αγροτική ζωή και τη μεσημεριανή ώρα δολοφονίας των μνηστήρων», σύμφωνα με την κ. Παπαδήμα.

Η διεπιστημονική ομάδα που ερευνά τα έπη αποτελείται από τους καθηγητές Σ. Παπαμαρινόπουλο, Π. Πρέκα-Παπαδήμα, επίκουρη καθηγήτρια Αστροφυσικής στο ΕΚΠΑ και τους ερευνητές Π. Αντωνόπουλο, Φυσικό και ερασιτέχνη αστρονόμο, Π. Μητροπέτρο, φιλόλογο και εκπαιδευτικό, Ε. Μητροπέτρου, φιλόλογο και αρχαιολόγο, Α. Τσιρώνη, επίσης φιλόλογο-αρχαιολόγο και Γ. Σαραντίτη, συγγραφέα, ηλεκτρ. μηχανικό.

«Υπάρχει ιστορικός πυρήνας στον μύθο»

Το βασανιστικό ερώτημα είναι αν τα γεγονότα που περιγράφονται στα έπη είναι μεταφορικά ή κυριολεκτικά. Την απάντηση για την κ. Πρέκα-Παπαδήμα τη δίνει ο Πλούταρχος, ο οποίος εξηγεί ότι Φυσική Επιστήμη, Θεολογία και Μυθολογία ταυτίζονται στην Αρχαία Ελλάδα. «Το φαινόμενο στην Οδύσσεια το δημιουργεί η Αθηνά και στην Ιλιάδα ο Απόλλωνας. Πιστεύουμε ότι υπάρχει ιστορικός πυρήνας στον μύθο», λέει η ίδια.

Προς επίρρωσιν, αναφέρει την εμφάνιση μιας βροχής πεφταστεριών που περιγράφεται ως εξής: «Ως άρα οι ειπόντι επέπτατο δεξιός όρνις, κίρκος, Απόλλωνος ταχύς άγγελος· εν δε πόδεσσι τίλλε πέλειαν έχων, κατά δε πτερά χεύεν έραζε μεσσηγύς νηός τε και αυτού Τηλεμάχοιο».

«Το γεράκι που περιγράφει ο Ομηρος, το οποίο είναι αδύνατον να είδε με λεπτομέρεια μέσα στο σκοτάδι, και μάλιστα από μακριά, τοποθετείται στη θέση που βρίσκεται ο αστερισμός Κόρακας. Βρίσκεται ανατολικά (δεξιά το βλέπει) και είναι αγγελιοφόρος του Απόλλωνα, σύμφωνα με τον Ερατοσθένη. Στα πόδια του –δηλαδή αντιδιαμετρικά από τον Κόρακα– βρίσκεται το σμήνος των πλειάδων (πελειάδες στα αρχαιοελληνικά, που σημαίνει αγριοπεριστέρες), που βρίσκονται στον αστερισμό του Ταύρου. Από εκεί λέει ότι πέφτουν πούπουλα, δηλαδή αστέρια, μια ποιητική περιγραφή του ουρανού και της πορείας του ταξιδιού», εξηγεί η ίδια.

Ανατρέχοντας στους χάρτες της NASA, οι επιστήμονες βρήκαν ότι πράγματι υπήρξε βροχή διαττόντων αστέρων στις 28 Οκτωβρίου, ημέρα της επιστροφής του Τηλέμαχου από το ταξίδι στην Πύλο και τη Σπάρτη. Ο Κόρακας, όμως, είναι απεσταλμένος του Απόλλωνα και καλός οιωνός για τον Τηλέμαχο, που αναζητάει τον πατέρα του. Η 30ή Οκτωβρίου ήταν ημέρα της γιορτής του Απόλλωνα, κατά την οποία μάλιστα λάμβανε χώρα εκατόμβη (θυσία εκατό βοδιών), πράγμα που σημαίνει ότι όλο το νησί είχε πάει να την παρακολουθήσει. Οι μνηστήρες βρέθηκαν στην τέλεια παγίδα και φονεύθηκαν με τη βοήθεια των δύο θεών, της Αθηνάς και του Απόλλωνα. Κατά τους επιστήμονες, δύο τόσο σημαντικές ειδήσεις, όπως η δολοφονία όλων των διαδόχων στην Ιθάκη και η έκλειψη, δεν μπορεί παρά να διαδόθηκαν ταχύτατα σε όλη την Ελλάδα ως ένα εξαιρετικά σημαντικό γεγονός.

πηγή: www.kathimerini.gr

ΣΤΗ «ΠΟΛΙ» ΥΠΗΡΧΕ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΙΘΑΚΗΣ!

poli stavrosΣτο λιμανάκι και επίνειον του Σταυρού της Βορείου Ιθάκης, που και σήμερα καλείται (το) Πόλι, με τον χαρακτηριστικό μεγάλο πλάτανο και τις λεύκες υπήρχε ένα αρχαίο θέατρο! Το αρχαίο θέατρο του Βασιλείου της Ιθάκης! Η ύπαρξή του ενισχύει ακόμη περισσότερο την Ιθάκη, στον αγώνα δρόμου της (πολλές φορές ανέντιμο εκ μέρους των αντιπάλων της) να αποδείξει πως δεν είναι… ελέφαντας, δηλ. πως αυτή είναι η επίσημος έδρα του βασιλιά Οδυσσέα, πως αυτή είναι η ομηρική Ιθάκη και όχι άλλες γειτονικές νήσοι, που ζήλωσαν αρχαίο κλέος…

Πράγματι, λοιπόν, το Πόλι, που ήταν το επίνειον του ανακτόρου του Οδυσσέως και ένα από τα τρία λιμάνια που έβλεπε το παλλάτι (τα άλλα δυο ήταν οι Αφάλες και οι Φρίκες) είχε στολισθεί με αρχαίο θέατρο, δεδομένου ότι ήταν πολύ κοντά στο άστυ της Ιθάκης (που ήταν στα Πηλικάτα του Σταυρού, όπου νεόδμητες κατοικίες κατέστρεψαν και καταπλάκωσαν νεολιθικό οικισμό!..) και την Σχολή του Ομήρου (στην περιοχή Άη Θανάση στον Πλατρειθιά – στο «πλατύ ρείθρο» του Ομήρου), διότι φυσικά και οι πολίτες και οι επίδοξοι ποιητές και ραψωδοί θα ήθελαν να ακούσουν και να διδαχθούν θέατρο…

Η βοτσαλωτή παραλία Πόλις ευρίσκεται στον ομώνυμο κόλπο (μόλις 1,2 κατηφορικά χλμ. από το κέντρο του Σταυρού).[1] Σήμερα είναι ένα υπήνεμο ψαρολιμανάκι, με τυρκουάζ νερά.

Λέγεται έτσι, ίσως, γιατί στον βυθό της ευρίσκονται τα ερείπια της βυθισμένης αρχαίας πόλεως της Ιθάκης. Ή από την επίσημη λατρεία της Πολιάδος Αθηνάς (θεάς συμμάχου του Οδυσσέως)[2].

«Τα ερείπια στον βραχώδη λόφο, που εγείρονται προς Β. της Πόλεως, είναι περισσότερο πρωτόγονης και πιότερο παλαιάς τεχνοτροπίας, καίτοι πολύ μικρότερα σε έκταση, από εκείνα του Αετού», γράφει ο Chr. Wordsworth[3]. Και συνεχίζει: «Οι πέτρες είναι χονδρές και αλάξευτες και δεν είναι εφαρμοσμένες η μία με την άλλη. Τα κυριώτερα ερείπια ευρίσκονται στην Δ. πλευρά της κορυφής, και είναι σωριασμένα σ’ έναν πολύ απόκρημνο βράχο».

Εδώ, λοιπόν, υπήρχε το αρχαίο θέατρο της Ιθάκης. Η απόδειξη έρχεται από μια είδηση της εφημερίδος «Νέον Άστυ» του 1902, που έγραφε επί λέξει:

«Εις το Β. μέρος της νήσου παρὰ τας Ν.Α. του όρους Ρουσανού κλιτύς και παρὰ τον αρχαιότατον λιμένα Πόλις του Σταυρού εις απόστασιν 250 περίπου μέτρων απὸ της παραλιακής ακτής, ανασκάπτων προς καλλιέργειαν τον αγρόν του, ο Σ. Κουβαράς ανεύρε το δάπεδον αρχαιοτάτου ελληνικού Θεάτρου μετὰ της θυμέλης και των αμφιθεατρικών εδωλίων, κάτωθεν δε του ειρημένου θεάτρου έτερος εργάτης ανορύσσων φρέαρ ανεύρεν εις βάθος 6 περίπου μέτρων αρχαιότατα κτήρια άνευ αμμοκονίας εκ πολυγωνικῶν αξέστων λίθων, αποτελούντων ενιαχού τμήματα τείχους. Εντὸς του θεάτρου ανευρέθη νόμισμα σπανιωτάτου τύπου, αναγόμενον εις κορινθιακὴν εποχὴν και εικονίζον, επὶ μεν του ενὸς μέρους τον πτερωτὸν Πήγασον επὶ δε του ετέρου μορφὴν πρωτοφανή πωγωνοφόρου φέροντος περικεφαλαίαν. Έτεροι εργάται τυχαίως ανασκάπτοντες παρὰ την θέσιν Σχολείον του Ομήρου ανεύρον κιονόκρανον Μυκηναϊκής εποχής ως απεφάνθησαν δύο διακεκριμένοι Άγγλοι αρχαιολόγοι εκ Κεφαλληνίας, εσχάτως ενταύθα δι’ επί τοπίους μελέτας ελθόντες».

Και η εφημερίδα συνεχίζει:

Πλησίον του τόπου εν ω ευρέθη το ανωτέρω κιονόκρανον απεκαλύφθησαν δύο παμμέγιστοι τάφοι επὶ βράχου λελαξευμένοι μετὰ ωραιοτάτου θόλου, καταπληκτικώς ομοιάζοντες με τους υπὸ του κ. Καββαδίου εν Κεφαλληνία ανευρεθέντας. Ουδεμία αμφιβολία, ότι οι τάφοι ούτοι ανήκουσι μετὰ του Μυκηναίου εις την αληθή πατρίδα του Οδυσσέως, ήτις επὶ τέλους ήρχισε να παρέχη τεκμήρια του προϊστορικού μεγαλείου της.

Εκτὸς τούτων εις το μεσαίον μέρος της νήσου ο γεωργὸς Αναστ. Κουτσουβέλης (Συγγρός), ο κατὰ το παρελθὸν έτος ανευρὼν επτὰ αρχαίας και μεγίστης σημασίας επιτυμβίους επιγραφάς, ανεκάλυψε κτήριον παμμεγίστων διαστάσεων εκ κυκλωπείων τειχών συνιστάμενον».

Και η εφημερίδα καταλήγει, σκωπτικά κατά του Γερμανού αρχαιολόγου Δαίρπφελντ, σπουδαίου κατά τ’ άλλα, αλλά πασχίζοντα στο τέλος του βίου του να κάμει την «μεγάλη ανακοίνωση»:

«Ας ίδωμεν τι θὰ είπη ο κ. Δαίρπφελδ»…

βλ. σχ. εφημ. «Νέον Άστυ» (αρ. φ. 157, 17.5.1902), άρθρο με τίτλο «ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΚΑΛΥΨΙΣ ΑΝΕΥΡΕΣΙΣ ΘΕΑΤΡΟΥ ΕΙΣ ΙΘΑΚΗΝ».

Η είδηση αυτή προκρίνει την Ιθάκη και την βάζει πολύ πιο μπροστά απ’ όλες τις άλλες νήσους του Ιωνίου, όσον αφορά τον πολιτισμό και την καλλιτεχνία, δεδομένου ότι σε κανένα άλλο νησί των Επτανήσων δεν έχει βρεθεί τόσο αρχαίο θέατρο![4] Επίσης, προκρίνει τον χώρο της Βορείου Ιθάκης ως τον ευρύτερο ανατορικό χώρο του Οδυσσέα.

Κάποιοι ερευνητές είχαν αναφέρει την πιθανή ύπαρξη θεάτρου και μέσα στον χώρο της Σχολής Ομήρου. «Πιστεύω ότι υπάρχει τέτοιο μέρος, ένα πολύ μικρό θέατρο μέσα στην περιοχή της Σχολής Ομήρου, λαξευμένο στον φυσικό βράχο» έγραφε ο H-G. Buchholz, Justus Liebig Univ. του Giessen στο σημείωμά του «ΜΕΡΙΚΕΣ  ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΟ ΗΡΩΟΝ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΩΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ». Και συνεχίζει: «Τελευταίο, αλλά όχι ελάχιστο, υπήρχε ένα tessere de theatre ανάμεσα στα αντικείμενα που ανέσκαψε ο Vollgraff.[5] Στον σχεδιασμένο χάρτη της περιοχής, έχω σημειώσει ένα μικρό θέατρο. Φυσικά, χρειάζεται επιβεβαίωση και περισσότερη έρευνα και χρονολόγηση, διότι το tessere είναι ρωμαϊκής εποχής. Εάν οι τιμητικές θέσεις ήταν τοποθετημένες εδώ, μπορεί να ήταν κατασκευασμένες από ξύλο».

Με όλα αυτά, οι Ιθακήσιοι προηγούνται στην θεατρική παιδεία και παράδοση έναντι των άλλων Επτανησίων, οι οποίοι έχουν αδιαμφισβήτητα τεράστια θεατρική παιδεία (κυρίως μετά τον 17ο αι. μ.Χ.). Άλλωστε από τον μεγάλο κλάδο του νησιού, τους Δρακούληδες, ευρίσκουμε (στις αρχές του 19ου αι.) στην Οδησσό[6], εκ των πρωτοπόρων εκεί της δημιουργίας ελληνικού θιάσου και ελληνικού θεάτρου στην πόλη. Για το ταλέντο του τιμήθηκε μάλιστα υπό του κόμητος Langeron![7]

Θυμίζω επίσης, ότι στην Ιθάκη στις αρχές του 20ού αι. εκδίδετο το ημερολόγιον «Τηλέμαχος», «για την ανέγερση θεάτρου», έκδ. Ταρουσόπουλου. Ενώ μέχρι πρόσφατα γινόταν και Φεστιβάλ Θεάτρου, από τα αξιολογότερα της Ελλάδος!

Το Σπήλαιο των Νυμφών

Το Πόλι όμως είναι γνωστό και για κάτι άλλο: Στα Β. αυτού του λιμανιού υπάρχει η – καταποντισμένη πια απ’ τους σεισμούς – «Σπηλιά του Λοΐζου» (ή Λουίζου) [8]. Δυστυχώς η σπηλιά συλήθηκε στις αρχές του 19ου αι.

Ο Λοΐζος, ένας εντόπιος που την ανακάλυψε, ξεπούλησε τον θησαυρό της σε κλεπταποδόχους Ιταλούς. Γι’ αυτό δεν είναι φρόνιμο να την διατηρούμε στην ιστορία με το όνομα ενός αρχαιοκάπηλου, πόσο μάλιστα όταν ήταν περίφημο άντρον Νυμφών και λατρευτικό κέντρο τριών θεοτήτων! Παρ’ όλες τις αρχαιοκαπηλίες που υπέστη, σε ανασκαφές του 1930 ευρέθησαν πήλινα αγγεία της μεσο-ελλαδικής περιόδου (2000-1550 π.Χ.) και των ύστερων μυκηναϊκών χρόνων (1300-1050 π.Χ.)[9]. Και ίχνη ιερού (του 9ου αι. π.Χ.), κεραμική όλων των εποχών (από την μυκηναϊκή έως και την ρωμαϊκή), μεγάλοι χάλκινοι γεωμετρικοί τρίποδες[10] (9ου-8ου π.Χ. αι.), αγγεία κορινθιακού ρυθμού (του 7ου π.Χ. αι.), τεμάχια χάλκινων και σιδερένιων όπλων, κ.ά. Μαρτυρείται, λοιπόν, ότι ήταν λατρευτικός χώρος – ίσως άντρον νυμφών – επί 2.000 χρόνια συναπτά! Εδώ ο βασιλεύς της νήσου Οδυσσεύς, ελατρεύετο ως ημίθεος, ακόμη και έως τα χρόνια του Ιησού! Ευρέθη ελεφαντοστέινο αγαλματίδιο που τον αναπαριστά δεμένο σε κατάρτι. Εντός αυτού του σπηλαίου ευρέθη η επιγραφή επί οστράκου (θραύσμα πήλινου γυναικείου προσωπείου) «ΕΥΧΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙ»[11] – μοναδική γραπτή μαρτυρία για τον ομηρικό βασιλιά, που αποδεικνύει πως στην Ιθάκη ο ομηρικός ήρωας λατρευόταν και στους ιστορικούς χρόνους. Αυτό είναι μία ακόμη απόδειξη ταυτίσεως της ομηρικής Ιθάκης με την σημερινή Ιθάκη. Επίσης, επί τούβλων και οστράκων ευρέθησαν χαραγμένες επιγραφές, που μαρτυρούν λατρεία της Αρτέμιδος, της Τελείας Ήρας και της Πολιάδος Αθηνάς[12], απ’ την οποία φαίνεται να επήρε και το όνομά της.

Στην παραλία κείται και το ερειπωμένο εκκλησάκι του Αγ. Ανδρέα (του 18ου αι.) με την καταπεσμένη στέγη.

Πάνω από τον κόλπο της Πόλεως, ευρίσκεται ο οικισμός Τρεις Λαγκάδες. Και σ’ αυτόν ευρέθησαν πήλινα αγγεία της μεσο-ελλαδικής περιόδου (2000-1550 π.Χ.) και των ύστερων μυκηναϊκών χρόνων (1300-1050 π.Χ.)[13].

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΕΚΑΚΗΣ

ΠΡΟΧΩΡΑΝΕ ΤΑ ΕΡΓΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ

DSCN9688Τηρώντας άμεσα την υπόσχεσή που έδωσε στο Δήμαρχο  ο υπουργός Πολιτισμού, έστειλε Την Πέμπτη 23 Οκτωβρίου στην Ιθάκη, το μηχανικό κ. Τάσο Παπαγεωργίου. Ο κ. Παπαγεωργίου είδε από κοντά τον αρχαιολογικό χώρο στον Άι Θανάση, το σπήλαιο των Νυμφών, το καμπαναριό της Μητρόπολης και τα δύο μουσεία του νησιού. Επιβεβαιώνοντας την ανάγκη άμεσης παρέμβασης στους χώρους που επισκέφτηκε, διαβεβαίωσε ότι:

Προχωράει η σύνταξη της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και της ΛΕ΄ Εφορείας Αρχαιοτήτων, η οποία άμεσα θα προωθηθεί στο νομικό τμήμα του υπουργείου για έγκριση και θα αποσταλεί στο Δήμο για υπογραφή.

Προχωράει άμεσα η σύνταξη μελετών για τις επισκευές και συντηρήσεις των μουσείων στο Βαθύ και στο Σταυρό.

Η  υπάρχουσα μελέτη για το σπήλαιο των Νυμφών θα προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα για να ενταχθεί σε πρόγραμμα χρηματοδότησης.

Με τη βοήθεια του Δήμου και της ΛΕ΄ Εφορείας Αρχαιοτήτων, θα συνταχτεί μελέτη επισκευής του καμπαναριού της Μητρόπολης και θα παραδοθεί στην Περιφέρεια Ιόνιων  Νησιών η οποία είναι αρμόδια για να το εντάξει σε χρηματοδοτούμενο από το ΕΣΠΑ πρόγραμμα.

πηγή: www.ithacanews.gr

ΤΑ ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΟΥΣΕΙΑ ΤΗΣ ΙΘΑΚΗΣ…

????????????????????????????????????

Η Ιθάκη – εάν εξετασθεί ως ολότητα – είναι αδιαμφισβήτητα ένα από τα ωραιότερα νησιά του κόσμου!.. Όταν φθάνει κανείς σ αυτήν, νομίζει πως είναι σε έναν τόπο, που δεν στερεώνεται στην γης, αλλά ίπταται…Η Ιθάκη έχει δυο Αρχαιολογικά Μουσεία. Ένα στον Σταυρό. Μετά δυσκολίας το βρίσκεις. Χωμένο μέσα σ’ ένα στενάκι. Συχνότατο το φαινόμενο να καταφθάνουν ταλαίπωροι τουρίστες στην πλατεία και να ρωτούν… «μας είπαν πως εδώ υπάρχει ένα μουσείο! Πού είναι;»… Οι κάτοικοι αναγκάζονται να τους πηγαίνουν έως εκεί, με το κεφάλι σκυμμένο, που το σπουδαίο εύρημα, το θραύσμα με την επιγραφή «ΕΥΧΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙ» και οι χάλκινοι ομηρικοί τρίποδες ευρίσκονται εκεί καταχωνιασμένοι, σ’ ένα παλιό σπιτάκι (του 1930), ωραίο μεν, ακατάλληλο για μουσείο, δε… Κι όμως, η Συλλογή έχει ευρήματα από την 3η χιλιετία π.Χ.!

Το πρωτεύον μουσείο της ομηρικής νήσου είναι στην πρωτεύουσα Βαθύ! Τριάντα χρόνια που το θυμάμαι, είναι ίδιο κι απαράλλαχτο! Επίσης μικρό κι ανίκανο να στεγάσει το κλέος της Ιθάκης, του Ομήρου, του Οδυσσέως! Σε κτήριο του 1960. Παραδόθηκε με δεκάδες τεχνικά προβλήματα: Άναβες τα φώτα κι έτρεχαν οι βρύσες… Και τ’ ανάποδο… Νερά έμπαιναν από την σκεπή! Κινδύνευαν τα εκθέματα! Τραγική κατάσταση… Ο τότε δήμαρχος, κ. Αρσένης, ενημέρωσε σχετικά τον τότε υπ. Πολιτισμού, κ. Ανδριανόπουλο. Ο τελευταίος αντί να πιάσει τον εργολάβο του δημόσιου έργου και να τον υποχρεώσει να επισκευάσει τις κακοτεχνίες, έβγαλε άλλα 4 εκατ. δρχ. – όχι από την τσέπη του, σιγά να μην… – αλλά από το παντελόνι του ελληνικού λαού, κι έδωσε τα χρήματα να επισκευασθεί! Σοφή δημόσια διοίκηση!

Σήμερα το μουσείο έχει επεξηγηματικά… χαρτάκια για τα εκθέματα, γενικόλογα αόριστα, και ξεθωριασμένα από τον ήλιο (τόσα χρόνια τώρα τα ίδια!). Κι όμως στο μουσείο υπάρχει σημαντικότατη συλλογή των πρωτογεωμετρικών/γεωμετρικών «σκοτεινών» χρόνων (1000-700 π.Χ.). Και η αρχαιότερη γνωστή επιγραφή με τους θεσμούς της Φιλίας και της Ξενίας (έμμετρη σε δακτυλικό εξάμετρο, το ομηρικό μέτρο!). Αλλά το μουσείο δεν έχει κλιματισμό! Το θέρος ομοιάζει με θάλαμο θερμοκηπίου! Οι τουρίστες εισέρχονται και σε δυο λεπτά φεύγουν, γιατί δεν αντέχουν το μαρτύριο! Κι ερωτώ: Καλά το υπ. Πολιτισμού δεν έχει επαφή με την πραγματικότητα… (Θα αναφερθώ στα χάλια και άλλων μουσείων). Ολόκληρη Ιθάκη, εφοπλιστομάνα, κανείς δεν βρέθηκε να βάλει το χέρι στην τσέπη να δωρίσει δυο air conditions στο μουσείο του νησιού τους;;;

Πάντως, εάν η Ιθάκη δεν απαγκιστρωθεί από την Εφ. Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας, δεν πρόκειται να δει προκοπή…

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΕΚΑΚΗΣ

Συγγραφέας-Δημοσιογράφος

πηγή: ithacanews.gr

ΑΞΙΕΠΑΙΝΗ Η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

στανίτσαςΤο Δ.Σ του Συλλόγου Φιλομήρων Ιθάκης «ΕΥΧΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙ» εκφράζει την ικανοποίηση του για τη πρωτοβουλία του Δημάρχου Ιθάκης να φέρει στο Δημοτικό Συμβούλιο πρόταση όπως ο Δήμος αναλάβει αποκλειστικά και εξ ολοκλήρου την υλοποίηση της δαπάνης εκτέλεσης τω εργασιών που αφορούν στην ανάδειξη του Αρχαιολογικού χώρου του Αγίου Αθανασίου όπου η Αρχαιολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων εντόπισε το Οδυσσειακό Παλάτι.

Ο προϋπολογισμός ανέρχεται περίπου στις 120.000 € με ΦΠΑ.

Ήδη την πρωτοβουλία ενέκρινε η Δημοτική Επιτροπή για την Ομηρική Ιθάκη.

Η πρόταση αυτή που ήταν και είναι πρόταση του Συλλόγου μας είναι αναγκαία μετά την παρελκυστική και εχθρική θα λέγαμε τακτική όλων των εκτός της Ιθάκης Δημοσίων παραγόντων και υπηρεσιών που εδώ και 6 χρόνια έθαψαν την προγραμματική σύμβαση που είχε υπογραφεί από Περιφέρεια – Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων – Υπουργείο Πολιτισμού από τι 2011 ύστερα από εισήγησή μας.

Αναμένεται απάντηση της Γενικής Δνσης Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού εάν αποδέχεται θεσμικά την ανωτέρω πρόταση, σύμφωνα με το Φ666Τ-3/1589 της 4-08-2015 έγγραφο της Εφορείας Αρχαιοτήτων της Κεφαλονιάς.

Τέλος σημειώνουμε την εξαιρετική δημοσιογραφική δουλειά τοθ ZOUGKLA GR για την εγκατάλειψη του Αρχαιολογικού χώρου του Αγίου Αθανασίου που προβάλλει παγκοσμίως το θέμα και ελπίζουμε κάποιοι αρμόδιοι να ευαισθητοποιηθούν.

Για το ΔΣ

Ο Πρόεδρος

ΣΠΥΡΟΣ ΑΡΣΕΝΗΣ

Zoogla.gr : «Εγκατέλειψαν το παλάτι του Οδυσσέα»

Ρεπορτάζ: Χρήστος Μαζάνης-Φίλιππος Καραμέτος

Μία αναπαράσταση του Ιταλού αρχιτέκτονα Βruno Mazzali που κοσμεί το χωριό Σταυρός της Ιθάκης έχει απομείνει για να υπενθυμίζει στον επισκέπτη του νησιού πως στην περιοχή έστεκε πιθανότατα το παλάτι του Οδυσσέα και της Πηνελόπης.

Το ζεύγος των αρχαιολόγων Θανάσης Παπαδόπουλος και Λίτσα Κοντορλή Παπαδοπούλου έθεσαν σαν στόχο ζωής να ανακαλύψουν την Ομηρική ΙθάκηΓια να προσεγγίσει κάποιος τον χώρο των ανασκαφών θα αντιληφθεί ότι ο… δρόμος της «Ομηρικής Ιθάκης» είναι δύσβατος. Μία μικρή ταμπέλα ειδοποιεί τον επισκέπτη προς τα που πρέπει να κατευθυνθεί για να παρατηρήσει από κοντά τα «απομεινάρια» ενός βασιλείου ξεχασμένου από την Πολιτεία, η οποία ουδέποτε αναγνώρισε την επιστημονική ανακάλυψη.

Στην Ιθάκη, κοντά στο χωριό Αγ. Αθανάσιος που σήμερα ονομάζεται Σχολή Ομήρου, πολλοί πραγματοποίησαν ανασκαφές μεταξύ των οποίων και ο Σλήμαν διαισθανόμενοι προφανώς ότι κάτι σημαντικό υπάρχει εκεί. Η αρχαιολογική σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κλήθηκε μετά 60 χρόνια να συνεχίσει τις ανασκαφές που είχε ξεκινήσει στις αρχές του αιώνα η Βρετανική Αρχαιολογική σχολή. Το ζεύγος των αρχαιολόγων Θανάσης Παπαδόπουλος και Λίτσα Κοντορλή Παπαδοπούλου έθεσαν σαν στόχο ζωής να ανακαλύψουν την Ομηρική Ιθάκη.

Τον Νοέμβριο του 2006 είχαν φέρει στο φως ένα σημαντικό εύρημα από την Ιθάκη, μία πινακίδα που «αφηγείται» με γλαφυρό τρόπο ένα από τα επεισόδια της Οδύσσειας.

Φτάνοντας στην περιοχή θα διαπιστώσει κάποιος ότι έχει αφεθεί στο έλεός της… Αφού φωτογραφίσαμε ό,τι έχει απομείνει, αναζητήσαμε τον υπεύθυνο αρχαιολόγο, Α. Παπαδόπουλο, ο οποίος απογοητευμένος από την αδιαφορία του Υπουργείου Πολιτισμού, ξετυλίγει άγνωστες πτυχές κατά τη διάρκεια των ανασκαφικών εργασιών…

Τι λέει ο καθηγητής αρχαιολογίας στο zougla.gr

Ο ομότιμος καθηγητής αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Αθανάσιος Παπαδόπουλος, μίλησε στο zougla.gr για τον Γολγοθά που βίωσε όταν ανακοίνωσε πως υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις για την εύρεση του ανακτόρου του Οδυσσέα.

Όπως ανέφερε, ξεκίνησε την ανασκαφή με την ομάδα του το 1994, ενώ το 2010 είχαν συλλέξει πια όλα τα στοιχεία τα οποία οδηγούσαν στο συμπέρασμα ότι το συγκεκριμένο ανάκτορο ανήκε στον βασιλιά της Ιθάκης.

Ο κ. Παπαδόπουλος στη συνέντευξή του αποκαλύπτει πως στο παρελθόν, μεταξύ άλλων, και το Υπουργείο Πολιτισμού είχε υποστηρίξει την ανασκαφή. Παράλληλα, χρήματα τα οποία είχαν εξασφαλιστεί για τη συνέχεια των ανασκαφών «μπλοκάρονταν» για άγνωστους λόγους.

«Παράγοντες μπλόκαραν συνεχώς τα χρήματα για τις ανασκαφές»

«Είχαν εγκριθεί 115.000 ευρώ για να συνεχιστεί η ανασκαφή αλλά μας τα μπλόκαραν συνεχώς», τονίζει χαρακτηριστικά και προσθέτει: «Μετά από χρόνια ανασκαφών είχαμε πολύ σοβαρά στοιχεία για το συγκεκριμένο ανάκτορο. Φυσικά υπήρχαν αντιδράσεις πολλές και από συναδέλφους αρχαιολόγους. Δείτε τι έγινε στην Αμφίπολη. Εδώ αμφισβητείται ακόμα και ο τάφος του Φιλίππου».

Ο αρχαιολόγος αποκαλύπτει πως το συγκεκριμένο ανάκτορο πριν από εκείνον το έψαχναν Άγγλοι αρχαιολόγοι αλλά έσκαβαν σε λάθος σημείο. Εκείνος- υποστηρίζει- είχε τη σωστή πληροφορία αν και η πρώτη του απόπειρα ανασκαφής απέτυχε.

«Με πίεζαν να ανακοινώσω ότι βρήκα το παλάτι του Οδυσσέα»

«Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και ο Δήμος Ιθάκης με υποστήριξε αρκετά. Πίστευαν και παραδέχονταν την έρευνά μου. Φανταστείτε πως όταν βρήκαμε αρχαία αντικείμενα μέσα στο ανάκτορο καλέσαμε αρχαιολόγους διεθνούς κύρους για να μας βοηθήσουν στην έρευνα», προσθέτει. «Δυστυχώς από το 2011 η εκάστοτε ηγεσία άφησε το σημείο να ρημάξει. Δεν πιστεύω ότι θα θελήσουν ποτέ να ανακοινώσουν ότι βρέθηκε το ανάκτορο του Οδυσσέα. Φανταστείτε ότι τη δεκαετία του 1990 με πίεζαν να ανακοινώσω ότι βρέθηκε το μυθικό ανάκτορο του βασιλιά, αλλά δεν το έκανα ποτέ από τη στιγμή που δεν είχα συλλέξει ακόμα τα στοιχεία».

«Δεν πάω πια στο σημείο, έχει ρημάξει και στεναχωριέμαι»

«Η γυναίκα μου η οποία συνεργαζόταν μαζί μου στην ανασκαφή, έχει φύγει από τη ζωή και μια από τις αιτίες ήταν το θέμα αυτό. Φανταστείτε ότι εγώ πια δεν πάω εκεί, δεν μπορώ. Στεναχωριέμαι. Τόσα χρόνια κόπου και δουλειάς και τώρα είναι ένας έρημος τόπος. Τα έχουνε ρημάξει όλα», καταλήγει ο κ. Παπαδόπουλος.

Ακούστε τη συνέντευξη του καθηγητή στο zougla.gr:

Σημειώνεται πως η αρχαιολόγος Σπυριδούλα Κοντορλή-Παπαδοπούλου, ήταν Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, είχε ανασκάψει μαζί με τον επίσης αρχαιολόγο σύζυγό της, Αθανάσιο Παπαδόπουλο για πολλά χρόνια την περιοχή Αγ. Αθανάσιος στην Ιθάκη όπου και ισχυρίστηκαν ότι ανακάλυψαν το παλάτι του Οδυσσέα.

Περιήγηση του zougla.gr στην περιοχή των ανασκαφών:

Aρχιτεκτονική αναπαράσταση του παλατιού του Οδυσσέα στον Σταυρό της Ιθάκης

Aρχιτεκτονική αναπαράσταση του παλατιού του Οδυσσέα στον Σταυρό της Ιθάκης

 

Εμπνευστής ο Ιταλός Αρχιτέκτονας Bruno Mazzali, ένας αρχιτέκτονας με πολλές περγαμηνές στο χώρο της επιστήμης του

Εμπνευστής ο Ιταλός Αρχιτέκτονας Bruno Mazzali, ένας αρχιτέκτονας με πολλές περγαμηνές στο χώρο της επιστήμης του

 

Τοποθετήθηκε στον Σταυρό Ιθάκης

Τοποθετήθηκε στον Σταυρό Ιθάκης

Εγκατάλειψη στο ανάκτορο

Εγκατάλειψη στο ανάκτορο

Δύσκολη η περιήγηση στον χώρο

Δύσκολη η περιήγηση στον χώρο

 

Η κρήνη στη Σχολή του Ομήρου

Η κρήνη στη Σχολή του Ομήρου

 

Ελάχιστοι καταφέρνουν να επισκεφτούν την περιοχή

Ελάχιστοι καταφέρνουν να επισκεφτούν την περιοχή

 

Η Σχολή του Ομήρου

Η Σχολή του Ομήρου

 

Εικόνες από τον χώρο

Εικόνες από τον χώρο

 

Σαπίζουν τα ξύλινα προστατευτικά

Σαπίζουν τα ξύλινα προστατευτικά

 

Ό,τι έχει βρεθεί και ρημάζει

Ό,τι έχει βρεθεί και ρημάζει

 

Φωτογραφία (2015) από την περιοχή

Φωτογραφία (2015) από την περιοχή

Η θέα από την Εξωγή

Η θέα από την Εξωγή



Εικόνες από την περιοχή πριν από λίγα χρόνια: Οι διαφορές είναι εμφανείς

 

ΑΠΟΝΟΜΗ ΒΡΑΒΕΙΟΥ «ΟΔΥΣΣΕΩΣ-ΠΗΝΕΛΟΠΗΣ»

Odysseus-and-PenelopeΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΟΜΗΡΩΝ ΙΘΑΚΗΣ «ΕΥΧΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙ»

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

 

ΑΠΟΝΟΜΗ ΒΡΑΒΕΙΟΥ «ΟΔΥΣΣΕΩΣ-ΠΗΝΕΛΟΠΗΣ»

  • ΔΩΡΕΑ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΔΗΜ. ΠΑΪΖΗ
  • ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

 

Την Κυριακή 26 Ιουλίου 2015 ο Σύλλογός μας συνεχίζοντας την παράδοση απονομής του βραβείου «ΟΔΥΣΣΕΩΣ – ΠΗΝΕΛΟΠΗΣ», το απονέμει εφέτος στους Ιθακήσιους Νίκο και Γιάννη Βλασσόπουλο, για την συγγραφική τους προσφορά στα Ιθακησιακά Γράμματα. Ειδικότερα στον πρώτο για την συγγραφή του σπουδαίου έργου «Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ» και στον δεύτερο για την εξαιρετική συγγραφή βιβλίων για την Θιακιά Ναυτική Λαογραφία και το Τοπικό Γλωσσάρι, αξιοποιώντας και οι δύο τα στοιχεία του «Ιστορικού Αρχείου» της Ιθάκης,

Επίσης, απονέμεται στον δημοσιογράφο και ερευνητή Γιώργο Λεκάκη, για την μεγάλη του προσφορά στον αγώνα της Ιθάκης για την διατήρηση της Οδυσσειακής Κληρονομιάς, με άρθρα του στον Ελληνικό και ξένο τύπο καθώς και με ομιλίες του σε τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές.

Ο Σύλλογός μας στη μνήμη του Ιδρυτικού του μέλους και μεγάλου δωρητή Δημήτρη Παϊζη – Δανιά αποφάσισε όπως δωρίσει σ’ όλες τις βιβλιοθήκες της Επτανήσου το ανεπανάληπτο έργο του «Οι αρχαιολογικοί θησαυροί της Ιθάκης» και το DVD «Φως στην Ομηρική Ιθάκη» από την έκθεση Ομηρικών ντοκουμέντων. Η πρώτη έκδοση του βιβλίου έχει εξαντληθεί από έτους και ο Σύλλογος αποφάσισε, εξόδοις του την ανατύπωσή του, η οποία ήδη κυκλοφορεί.

Το Δ.Σ. του Συλλόγου έστειλε επιστολή στο νέο Υπουργό Πολιτισμού κο Νίκο Ξυδάκη και επισημαίνει την αδιαφορία, αν όχι την εχθρότητα της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας του Υπουργείου του, για την αντιμετώπιση των αρχαιολογικών ζητημάτων της Ομηρικής Ιθάκης.

Επίσης τον προσκαλεί να επισκεφθεί το νησί μας για να δει με τα μάτια του, την θλιβερή εικόνα των αρχαιολογικών χώρων της Ιθάκης και ιδιαίτερα του «Αγ. Αθανασίου» όπου ανακοινώθηκε ότι βρίσκεται το Οδυσσειακό Ανάκτορο, εκείνου των «Αλαλκομενών», καθώς και των δύο αρχαιολογικών μουσείων που η εγκατάλειψη τους προσβάλλει τον Ελληνικό Πολιτισμό.

Για το Δ.Σ.

Σπύρος Αρσένης

Πρόεδρος

Video: η τελευταία διάλεξη της αρχαιολόγου Λίτσας Κοντορλή – Εντοπίζοντας την Ομηρική Ιθάκη & το ανάκτορο του Οδυσσέα

litsa-kontorli

Διάλεξη των καθηγητών της αρχαιολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και επικεφαλείς της ανασκαφής στην περιοχή Αγ. Αθανασίου Β.Ιθάκης,

κ.κ. Αθ. Παπαδόπουλου και Σπ. Κοντορλή Παπαδοπούλου με θέμα: «Εντοπίζοντας την Ομηρική Ιθάκη και το ανάκτορο του Οδυσσέα»

Ακολουθεί και η διάλεξη του Μεταλλειολόγου και συνεργάτη της ανασκαφής κου Γεωργακέλλου Νίκου, με θέμα: «Δαναών τεχνολογία, τεχνολογικές αποκαλύψεις στα Ομηρικά Έπη»

Η εκδήλωση έλαβε χώρα στις 2 Απριλίου 2014 στα γραφεία της Ένωσης Απανταχού Ιθακησίων.σε συνδιοργάνωση με το Σύλλογο Φιλομήρων Ιθάκης «Ευχήν Οδυσσεί»

 

ΧΑΣΑΜΕ ΜΙΑ ΠΟΛΥΤΙΜΗ ΦΙΛΗ

40-300x214Σήμερα η Ιθάκη έχασε μια πολύτιμη φίλη που έδωσε για είκοσι χρόνια όλη τη δύναμη

της ψυχής της για την επιστημονική ταύτιση της σημερινής Ιθάκης ως του Ομηρικού νησιού.

Η αρχαιολόγος καθηγήτρια Σπυριδούλα Κοντορλή-Παπαδοπούλου μαζί με το σύζυγό της

Αθανάσιο, επίσης καθηγητή αρχαιολογίας, έδωσαν με την εικοσαετή έρευνά τους στην Ιθάκη

όλα τα απαραίτητα αρχαιολογικά στοιχεία που σηματοδοτούν την περιοχή του Αγίου

Αθανασίου (Σχολή Ομήρου) στην Βόρειο Ιθάκη ως χώρου του Οδυσσειακού Ανακτόρου.

Με την επίσημη ανακοίνωσή τους στις 20 Αυγούστου 2010 έσπασαν το φράγμα της

παραπλάνησης και της παραπληροφόρησης των γνωστών κύκλων, αλλά και της

συναδελφικής αμφισβήτησής τους.

 

Οι Ιθακήσιοι δεν θα ξεχάσουν ποτέ την αγάπη της για το νησί μας και θα την θεωρούν πάντα

συμπατριώτισσά τους.

 

Ας είναι ελαφρύ το χώμα της Πελοποννησιακής γης που θα την σκεπάζει και ας είναι βέβαιη

ότι ο σπουδαίος επιστημονικός της αγώνας δεν θα πάει χαμένος γιατί όπως έλεγε «η Ομηρική

Ιθάκη είναι εδώ, δεν μετακινείται».

 

Ο Σύλλογός μας συλλυπείται θερμά τον σύζυγο και συνοδοιπόρο της και την οικογένειά της

που στάθηκαν δίπλα της στην μεγάλη και σπουδαία προσπάθεια της ζωής της.

 

Ο Σύλλογός μας πιστεύει ότι τόσο το Υπ. Πολιτισμού όσο και η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων

πρέπει να υλοποιήσουν άμεσα την προγραμματική σύμβαση των 120.000 € για την

ολοκλήρωση της αρχαιολογικής έρευνας στον Αγ. Αθανάσιο, που επί πέντε ολόκληρα χρόνια

την καθυστερούν με έωλες δικαιολογίες. Αυτό θα είναι το καλύτερο στεφάνι στη μνήμη της

εκ μέρους τους.

 

Για το Δ.Σ.

 

Σπύρος Αρσένης

Πρόεδρος

«Η ΠΟΛΗ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΩ, ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΑ, ΧΑΜΗΛΑ ΚΟΝΤΑ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ» ΓΡΑΦΕΙ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙΑ Ο ΙΘΑΚΗΣΙΟΣ ΟΜΗΡΟΣ

disArchIthaca07Map

ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΑΡΣΕΝΗ,

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΦΙΛΟΜΗΡΩΝ ΙΘΑΚΗΣ «ΕΥΧΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙ»

«Η ΠΟΛΗ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΩ, ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΑ, ΧΑΜΗΛΑ ΚΟΝΤΑ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ» ΓΡΑΦΕΙ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙΑ Ο ΙΘΑΚΗΣΙΟΣ ΟΜΗΡΟΣ

Ο καθηγητής της Αρχαιολογίας και Μεσαιωνικής Φιλολογίας Στυλ.Αλεξίου, ο οποίος απεβίωσε προσφάτως σε μεγάλη ηλικία, έδωσε τέλος, με γραπτό του κείμενο λίγο πριν πεθάνει, στην αμφισβήτηση της σημερινής Ιθάκης ως του Ομηρικού νησιού.

Ο διεθνούς φήμης επιστήμονας που καταγόταν από την Κρήτη και που υπηρέτησε με πάθος την Αρχαιολογία και ειδικότερα τη Μινωική Κρήτη, έγραψε στην «Καθημερινή» ότι οι θεωρίες της Ομηρικής Κεφαλονιάς δεν συμπίπτουν με τα δεδομένα της γεωγραφίας και της ιστορικής πραγματικότητας και συγκεκριμένα αναφέρει: «Τα τοπωνύμια Ιθάκη – Θιάκι – Σάμη (Κεφαλονιάς) και Ζάκυνθος έχουν διατηρηθεί επί αιώνες αναλλοίωτα στα αντίστοιχα νησιά. Το κυριότερο, οι ανασκαφές της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής στη δεκαετία του 1930 έχουν επιβεβαιώσει, βάσει της επιγραφής «ΕΥΧΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙ» και τη λατρεία του Οδυσσέα μετά την αρχαιότητα στη βορειοδυτική παραλιακή Ιθάκη όπου πράγματι βρισκόταν η πόλη Ιθάκη (το Άστυ), έδρα του βασιλείου του Οδυσσέα.  Ήδη ο Στράβων παρατήρησε ότι στην Οδύσσεια, «Ιθάκη» είναι άλλοτε το νησί ολόκληρο και άλλοτε η πόλη και η διάκριση δεν είναι εύκολη.  Την πόλη και όχι το νησί εννοεί ο Όμηρος στην Οδύσσεια  (Ι, 25) όταν λέει: «ΠΑΝΥΠΕΡΤΑΤΗ  ΠΡΟΣ  ΖΟΦΟΝ» διότι βορειοδυτικά του νησιού ήταν πράγματι η πόλη, το άστυ. Η ανακοίνωση του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων για το ανάκτορο βορειοδυτικά πάνω στο νησί, επιβεβαιώνει τα ανωτέρω.»

Ύστερα από την καθοριστική αυτή παρέμβαση ας σταματήσουν επιτέλους οι λίγοι τουριστόπληκτοι γείτονες να διασύρουν τον Όμηρο στις εννέα διαφορετικές τοποθεσίες των ανακτόρων πάνω στο νησί του Κέφαλου επειδή όπως φαίνεται ο Κέφαλος δεν τους εξυπηρετεί τουριστικά όσο ο Οδυσσέας.

Είναι ξεκάθαρο το Ομηρικό κείμενο. Το άστυ και το ανάκτορο ο Όμηρος τα τοποθετεί βορειοδυτικά, χαμηλά, κοντά στη θάλασσα, πάνω στο νησί της Ιθάκης. Για όσους δεν έχουν μελετήσει ενδελεχώς τον μεγάλο Έλληνα ποιητή ας δώσουμε μια ματιά στην περιγραφή που κάνει ο Οδυσσέας στον Βασιλιά Αλκίνοο που τον φιλοξενεί ως ξένο και άγνωστο στο νησί των Φαιάκων.  Τον ρωτάει αρχικά ο πατέρας της Ναυσικάς: «ΕΙΠΕ ΔΕ ΜΟΙ ΓΑΙΑΝ ΤΕ ΤΕΗΝ ΔΗΜΟΝ ΤΕ ΠΟΛΙΝ ΤΕ, ΟΦΡΑ ΣΕ ΤΗ ΠΕΜΠΩΣΙ ΤΙΤΥΣΚΟΜΕΝΑΙ ΦΡΕΣΙ ΝΗΕΣ» Δηλαδή: «Πες σ’εμέ τη χώρα, το λαό και τη δική σου πόλη και εσέ θα στείλουμε αφού το βάλουνε στο νου τα πλοία».  ΚΑΙ Ο ΠΟΛΥΜΗΤΙΣ ΟΔΥΣΣΕΥΣ ΠΡΟΣΕΦΕΙ: «ΕΙΜ’ ΟΔΥΣΣΕΥΣ ΛΑΕΡΤΙΑΔΗΣ, ΟΣ ΠΑΣΙ ΔΟΛΟΙΣΙΝ ΑΝΘΡΩΠΟΙΣΙ ΜΕΛΩ, ΚΑΙ ΜΕΥ ΚΛΕΟΣ ΟΥΡΑΝΟΝ ΙΚΕΙ. ΝΑΙΕΤΑΩ Δ’ ΙΘΑΚΗΝ ΕΥΔΕΙΕΛΟΝ ΕΝ Δ’ ΟΡΟΣ ΑΥΤΗ ΝΗΡΙΤΟΝ ΕΙΝΟΣΙΦΥΛΛΟΝ, ΑΡΙΠΡΕΠΕΣ ΑΜΦΙ ΔΕ ΝΗΣΟΙ ΠΟΛΛΑΙ ΝΑΙΕΤΑΟΥΣΙ ΜΑΛΑ ΣΧΕΔΟΝ ΑΛΛΗΛΗΣΙ, ΔΟΥΛΙΧΙΟΝ ΤΕ ΣΑΜΗ ΤΕ ΚΑΙ ΥΛΗΕΣΣΑ ΖΑΚΥΝΘΟΣ.  ΑΥΤΗ ΔΕ ΧΘΑΜΑΛΗ ΠΑΝΥΠΕΡΤΑΤΗ ΕΙΝ ΑΛΙ ΚΕΙΤΑΙ ΠΡΟΣ ΖΟΦΟΝ, ΑΙ ΔΕ Τ’ ΑΝΕΥΘΥ ΠΡΟΣ ΗΩ Τ’ ΗΕΛΙΟΝ ΤΕ, ΤΡΗΧΕΙ, ΑΛΛ’ ΑΓΑΘΗ ΚΟΥΡΟΤΡΟΦΟΣ».  Δηλαδή: «Είμαι ο Οδυσσέας του Λαέρτη ο γιος που με τους δόλους του στον κόσμο είναι γνωστός κι η δόξα μου ως τα ουράνια φθάνει. Στην Ιθάκη κατοικώ την ξακουστή.  Κι ένα βουνό έχει το Νήριτο το ξέφαντο, το ανεμοδαρμένο κι άλλα νησιά τριγύρω του βρίσκονται πολύ κοντά το ένα στο άλλο, Δουλίχι, Σάμη κι η Ζάκυνθος η δασοσκεπασμένη. Κι αυτή η πόλη μου βρίσκεται πάνω, βορειοδυτικά, χαμηλά κοντά στη θάλασσα.  Τ’ άλλα νησιά είναι εκεί που βγαίνει ο ήλιος, ο τόπος μου είναι βραχόσπαρτος μα ανατρέφει καλά τα παιδιά του».

Δεν είναι σύμπτωση που οι τελευταίες ανασκαφές στον Άγιο Αθανάσιο εντόπισαν εκεί το παλάτι του Οδυσσέα, ακριβώς βορειοδυτικά πάνω στο νησί, σε σημείο που όπως αναφέρεται στην Οδύσσεια  έχει γύρω του τα τρία λιμάνια (Πόλη-δημόσιος λιμήν, Αφάλες-ημέτερος λιμήν, Φρίκες-λιμήν Ρείθρου), τις σκάλες για τους δύο ορόφους του παλατιού-άνδηρα που ανεβοκατέβαινε η Πηνελόπη και πιο κει την Τικτή κρήνη (Κολιερή), την Μεγάνυδρο πηγή (Κάλαμος) και τις Αλυκές στον Μάρμακα.

Ο Όμηρος που ξέρει καλά το νησί, σπιθαμή προς σπιθαμή όπως φαίνεται από τις οδοιπορικές ακριβείς περιγραφές του, που αναφέρεται ακόμη και σε ώρες με την βοήθεια του ήλιου, δεν αποκλείεται να είναι ο γιός του Τηλέμαχου και της Επικάστης, κόρης του βασιλιά της Πύλου, Νέστορα σύμφωνα με τον χρησμό του Μαντείου των Δελφών στον αυτοκράτορα της Ρώμης Αδριανό το 2ο αιώνα μ.Χ. «ΕΔΟΣ Δ’ ΙΘΑΚΗΣΙΟΣ ΕΣΤΙΝ ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ ΔΕ ΠΑΤΗΡ ΚΑΙ ΝΕΣΤΟΡΕΗ  ΕΠΙΚΑΣΤΗ ΜΗΤΗΡ, Η ΜΙΝ ΕΤΙΚΤΕ ΒΡΟΤΩΝ ΠΟΛΥ ΠΑΝΣΟΦΟΝ  ΑΝΔΡΑ»

Ας μην ξεχνάμε ότι ο Τηλέμαχος επισκέφθηκε τον συμπολεμιστή του πατέρα του στην Τροία Νέστορα, για να μάθει νέα για τον πατέρα του Οδυσσέα που είχε για πολύ καιρό καθυστερήσει να γυρίσει στην Ιθάκη που είχε γεμίσει μνηστήρες από τα γύρω νησιά για την ωραία Πηνελόπη, τη μητέρα του και βασίλισσα.  Εκεί, πάντα σύμφωνα με το κείμενο, γνώρισε την όμορφη Επικάστη η οποία του προσέφερε ένα ωραίο βραδινό μπάνιο με μυρωδικά.

Φαίνεται πως εκεί άρχισε το ειδύλλιο που έφερε στον κόσμο το μεγάλο επικό ποιητή ο οποίος είχε από πρώτο χέρι τις πληροφορίες για τον Τρωικό πόλεμο και για τις περιπέτειες του παππού του Οδυσσέα – ό,τι καλύτερο για ένα συγγραφέα.

Ο Όμηρος λοιπόν, ως εγγονός, παρουσιάζει τον Οδυσσέα ως ημίθεο στην Οδύσσεια. Μάλιστα στην Ιθάκη και συγκεκριμένα στο σπήλαιο της Πόλης του Σταυρού, που ήταν Πανελλήνιο τέμενος, ο Οδυσσέας λατρευόταν ως ημίθεος.  Το εύρημα λοιπόν εκεί «Ευχήν Οδυσσεί» πιστοποιεί περίτρανα τα ανωτέρω.