Πρόσκληση σε διάλεξη: «Εντοπίζοντας την Ομηρική Ιθάκη και το ανάκτορο του Οδυσσέα»

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Η Ένωση των Απανταχού Ιθακησίων και ο Σύλλογος Φιλομήρων Ιθάκης σας προσκαλούν

στη διάλεξη των καθηγητων της αρχαιολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και επικεφαλείς της ανασκαφής στην περιοχή Αγ. Αθανασίου Β.Ιθάκης,

κ.κ. Αθ. Παπαδόπουλου και Σπ. Κοντορλή Παπαδοπούλου με θέμα: «Εντοπίζοντας την Ομηρική Ιθάκη και το ανάκτορο του Οδυσσέα»

Θα ακολουθήσει η διάλεξη του Μεταλλειολόγου και συνεργάτη της ανασκαφής κου Γεωργακέλλου Νίκου, με θέμα: «Δαναών τεχνολογία, τεχνολογικές αποκαλύψεις στα Ομηρικά Έπη»

ΤΕΤΑΡΤΗ 2 ΑΠΡΙΛΙΟΥ
και ώρα 19.00, 

στα γραφεία της Ένωσης Απανταχού Ιθακησίων.
Θεμιστοκλέους 4, Στοά Μεγάρου Θεμιστοκλέους 5ος όροφος, Ομόνοια.

Είσοδος Ελεύθερη – Πληροφορίες: 2103822367, 6982475129, 6945420533

Το Νοέμβρη του 2013 η Ομηρική Ιθάκη έχασε έναν από τους πιο Σθεναρούς Υποστηρικτές της!

στυλιανος αλεξιουΚαθημερινή 19/12/2013

Ο καθηγητής Στ. Αλεξίου

Κύριε διευθυντά

Με αφορμή τα όσα καλά και επαινετικά λόγια έγραψε ο καλός σας συνεργάτη και αντικειμενικός σχολιαστής δημοσιογράφος και φίλος κ. Β. Αγγελικόπουλος στο «Υποβολείο» της 24/11/2013 για τον προσφάτου εκλιπόντα καθηγητή αρχαιολογίας και φιλολογίας Στ. Αλεξίου, επιτρέψτε μου να προσθέσουμε και εμείς ωs συνάδελφοι και ειλικρινείς φίλοι του θανόντος λίγα σχόλια, για να τιμήσουμε τη μνήμη του. Ο καθηγητής Αλεξίου υπήρξε ένας μεγάλος Κρητικός και εξαίρετος Έλληνας. Πολυσχιδής προσωπικότητα, έγκυρος και διεθνούς φήμης επιστήμων, υπηρέτησε με αγάπη και πάθος την αρχαιολογία και τη μεσαιωνική φιλολογία, γράφοντας και εκδίδοντας βιβλία πρωτότυπα, χρήσιμα και πολύτιμα για τη χώρα μας και την πολιτιστική Tns κληρονομιά. Αυστηρός στην κρίση του, αλλά και σεμνός, απλός, ευπροσήγορος, δεν επιζητούσε δόξες και εφήμερα αξιώματα. Άξιος συνεχιστής των μεγάλων αρχαιολόγων Tns μινωικής Κρήτης και ταλαντούχος δόκιμος εργάτης και μελετητής του Ερωτόκριτου και όχι μόνο! Τυχεροί οι φοιτητές του, που είχαν έναν τέτοιο σπάνιο και σπουδαίο δάσκαλο. Αγαπητέ φίλε και συνάδελφε Στέλιο, καλό σου ταξίδι, η Ελλάδα και οι φίλοι σου θρηνούν για τον χαμό σου, αλλά και νιώθουν περήφανοι για το μεγάλο έργο σου!

ΘΑΝΑΣΗΣ I. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Ομότ. καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων

ΛΙΤΣΑ ΚΟΝΤΟΡΛΗ-ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
τ. αναπλ καθηγ. Προϊστ. Αρχαιολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Η ομηρική Ιθάκη

Κύριε διευθυντά

Είναι πολύ ενδιαφέρουσα και χρήσιμη η προ ημερών υπόμνηση στην «Καθημερινή», από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών, πατέρα Γ. Δ. Μεταλληνό, δύο δημοσιευμάτων του Γερ. Βολτέρα και του Ν. Λιβαδά – Τουμασάτου, σχετικών με την ομηρική Ιθάκη cos ευρισκόμενη στην Παλική της Κεφαλληνίας. Ωστόσο, η θεωρία αυτή και η ανάλογη του κ. Μπϊτλεστον και συνεργατών του (που κυκλοφόρησε και στα ελληνικά σε ογκώδη τόμο), δεν συμπίπτουν με τα δεδομένα ins γεωγραφία και ιστορικής πραγματικότητας.

Τα τοπωνύμια Ιθάκη – Θιάκι, Σάμη (Κεφαλληνίας) και Ζάκυνθος έχουν διατηρηθεί επί αιώνες αναλλοίωτα στα αντίστοιχα νησιά. Το κυριότερο: ανασκαφές της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής στη δεκαετία του 1930 έχουν επιβεβαιώσει βάσει μιας επιγραφής τη λατρεία του Οδυσσέα κατά την αρχαιότητα στη βορειοδυτική παραλιακή Ιθάκη, όπου πράγματι βρισκόταν η πόλη Ιθάκη, έδρα του βασιλείου του Οδυσσέα. Ήδη, ο Στράβων παρατήρησε ότι στην Οδύσσεια, Ιθάκη είναι άλλοτε το νησί ολόκληρο και άλλοτε η πόλη, και η διάκριση δεν είναι εύκολη. Την πόλη, όχι το νησί, εννοεί λοιπόν ο Όμηρος στην Οδύσσεια, ι 25, όταν λέει, πανυπερτάτη προς ζόφον, διότι στα βορειοδυτικά του νησιού ήταν πράγματι η πόλη, το άστυ. Σωστά μετέφρασε το χωρίο μόνο ο γνώστης των χώρων Επτανήσιος Ιάκωβος Πολυλάς, στη μετάφραση Tns Οδύσσειας. Την αμφισημία Tns Ιθάκης διέγνωσε προ ετών ο Β. Α. Καλογεράς (Πλάτων 29,1977, σ. 15 κ.ε.). Βλ. σχετικό πρόσφατο άρθρο μου με τίτλο «Θρύλος και αλήθεια στη γεωγραφία Tns Οδύσσειας», Νέα Εστία, τεύχος 1807, Ιανουαρίου 2008.

Και άλλα περίεργα έχουν υποστηριχθεί στην εποχή μας για τον Όμηρο, onoos π.χ. ότι ήταν… «ευνούχος» στην αυλή ενός Ασσύριου ηγεμόνα! Θεωρία την οποία σωστά ειρωνεύτηκε ο καθηγητής Δ. Ν. Μαρωνίτης.

Στυλιανός Αλέξιου
Ομότιμος καθηγητής τον Πανεπιστημίου Κρήτης Ηράκλειο Κρήτης

ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΑΛΕΞΙΟΥ
ΟΜΟΤΙΜΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ Τ.θ. 1213 ΗΡΑΚΛΕΙΟ – ΚΡΗΤΗΣ GREECE

Ηράκλειο 6 Οκτωβρίου 2010

Αγαπητή κυρία Κοντορλή,

Ευχαριστώ θερμά για τη επιστολή σας της 4.10.2010 και για τα νέα πολύτιμα στοιχεία από τις έρευνες σας στο ανάκτορο του Οδυσσέα στην Ιθάκη. Η πινακίδα και η ένδειξη εργαστηρίων ενισχύουν το ότι πρόκειται για ανάκτορο, όπως και τα μέγαρα, των οποίων χρειάζονται φωτογραφίες.

Ευχαριστώ ιδιαίτερα για την αναφορά των απόψεών μου περί της Ιθάκης. Μπορείτε αργότερα να παραπέμψετε στο βιβλίο μου Ποικίλα Ελληνικά, «Στιγμή» 2009, που σας έδωσα, (σ. 23-26), και να αναδημοσιεύσετε, αν θέλετε, το αγγλικό «Summary» (σ. 27). Χάρηκα ότι πετύχατε την απαλλοτρίωση του χώρου και ελπίζω να κατορθωθεί και ο διορισμός φύλακα.

Είδα και στην τηλεόραση σχετικές εκπομπές και μια καλή άποψη της τυκτής κρήνης πλάι σε κάθετους βράχους. Θα σας ήμουν ευγνώμων, αν μου πείτε τι υποστήριξαν οι Simpson – Lazenby και Lord Rennell of Rodd για το χθαμαλή πανυπερτάτη.

Θερμότατα συγχαρητήρια για όλα σε Σας και τον καθηγητή κ. Παπαδόπουλο

ΑΠΟ TON «ΚΟΣΜΟ» TOΥ OMHPOΥ

SUMMARY

LEGEND AND TRUTH IN THE GEOGRAPHY OF THE ODYSSEY

THIS PAPER OPENS with a brief overview of the geographical world of Homer. Based mainly on the Homeric text itself and ancient sources, it is then maintained that the adventurous travels of Odysseus do not have the placeless «logic» of fable, as many believe, but are located in the then-known, real world of the Greek colonies in Sicily and southern Italy. They may be local legends which Homer «adapted poetically» (Strabo).

Hesiod, Thucydides, Euripides and Callimachus are not arbitrary in locating Circe, Aeolus, the Cyclopes, Thrinacia, Ogygia and Scheria. The references, in the Odyssey, to constellations and especially winds which determine the direction of Odysseus’ ships, then one ship and finally his raft, have been carefully studied by the poet and indicate specific, actual places all west of the Ionian Sea. Only Hades lies at the end of the world, beyond the Ocean, near the western «gate» of the Sun.

The Homeric descriptions of Crete, Ithaca and the άμφΐ (surrounding) islands are most precise. The χθαμαλή πανυπερτάτη (flat and highest) Ithaca, facing προς ζόφον (towards dusk, i.e. towards the west), is the άστυ (city) of Ithaca, at the north-western, coastal part of the island, where Odysseus’ seat actually was. (Homer’s Ithaca was both the island and the town, cf. Strabo X 2,11).

The re-examination of these subjects by a researcher who has seen all the places mentioned, from Crete and the Ionian Islands to southern Italy and Sicily, mav be useful at a time when amateurs are once more expressing completely unfounded views on Homer and Ithaca.

Σχόλιο: Αυτόν τον μεγάλο Έλληνα και έγκριτο επιστήμονα, είχε αμφισβητήσει με περιφρονητικό τρόπο και λόγια ο τ. έφορος αρχαιοτήτων κ. Βασιλάκης σε συζήτηση με ντόπιους και φορείς στην Ομηρική Ιθάκη. Φαίνεται ότι ο χαρακτηρισμός «Amateurs» του καθ. Αλεξίου δεν ήταν τυχαίος και τείνει να επεκταθεί. 

Από την εφημερίδα Αυγή:

Πνευματικός ογκόλιθος της εποχής μας, ο Στυλιανός Αλεξίου έφυγε το απόγευμα της Τρίτης 12 Νοεμβρίου στο σπίτι του στο Ηράκλειο της Κρήτης έπειτα από σύντομη μάχη με τον καρκίνο. Ήταν 92 ετών. Στην περίπτωσή του δεν νομιμοποιούμαστε να χρησιμοποιήσουμε την έκφραση «έφυγε πλήρης ημερών» παρ’ ότι η ηλικία του μας δίνει το ελεύθερο. Δεν μπορούμε διότι άνθρωποι τέτοιου πνευματικού μεγέθους πάντα έχουν κάτι ακόμα να προσφέρουν, ιδιαίτερα σε ημέρες τραγικές για τον τόπο.

Κορυφαίος αρχαιολόγος αναγνωρισμένης αξίας σε παγκόσμιο επίπεδο, υψηλότατης στάθμης σολωμιστής, κορυφαίος επίσης φιλόλογος, σπουδαίος μεταφραστής ποίησης αλλά και της αρχαιοελληνικής γραμματείας, με έσχατο έργο τα αποσπάσματα από την «Οδύσσεια» που μόλις κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις «Στιγμή», από τους σημαντικότερους μελετητές και εκδότες της κρητικής λογοτεχνίας, με μνημειώδη την έκδοση του «Ερωτόκριτου», από τους τελευταίους δασκάλους που δημιούργησαν τον κανόνα της παιδείας μας, ο Στυλιανός Αλεξίου διέθετε όλα εκείνα τα δομικά υλικά που τον έκαναν πολυδύναμο αναγεννησιακό άνθρωπο. Το σπάνιο εκείνο είδος διανοουμένου που μετέχει σε ευρύτατη σφαίρα γνωστικών πεδίων και ταυτοχρόνως είναι ένας μουσικός πολίτης, δηλαδή ένας πολίτης που μετατρέπει τη χάρη των μουσών σε πράξη διανόησης και πολιτικής σύμπραξης. Η Ελλάδα κανονικά θα έπρεπε να θρηνεί για τον θάνατό του. Το ότι δεν θρηνεί είναι μέγιστο πολιτικό, ηθικό και αισθητικό πρόβλημα.

Ανιψιός της Έλλης Αλεξίου και της Γαλάτειας Καζαντζάκη, γιος του αρχιμουσικού Λευτέρη Αλεξίου, είχε την τύχη να γεννηθεί και να γαλουχηθεί μέσα σε μια λόγια οικογένεια του Ηρακλείου, που του παρείχε από την αρχή τη μέθεξη της τέχνης και των γραμμάτων και την ηθική της αισθητικής. Και την αγάπη, ταυτόχρονα, της διαρκούς διερώτησης και ανακατάληψης του παρελθόντος. Την αγάπη δηλαδή της διαρκούς αναμύθευσης και επανατοποθέτησής του καθολικού μας πριν. Πράγμα όντως πολύτιμο όχι μόνο στις κρίσιμες ημέρες που περνάμε, αλλά κυρίως πολύτιμο επειδή διαρκώς θέτει τις μέρες υπό κρίσιν. Το ύψος μας λοιπόν αναμετράται με τον αν μας λείπει ή όχι ο Στυλιανός Αλεξίου. Κρινόμαστε απ’ αυτή την απουσία κι αυτή ακριβώς είναι η ανυπολόγιστη αξία της.

Ο Στυλιανός Αλεξίου γεννήθηκε το 1921. Ήταν ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, στο οποίο δίδαξε από το 1977 έως το 1991, πρώην Γενικός Έφορος Αρχαιοτήτων Κρήτης και διευθυντής του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου (1962-1977).

Ήταν αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, μέλος της Αρχαιολογικής Εταιρείας, του Γερμανικού Ινστιτούτου και επίτιμος διδάκτωρ των πανεπιστημίων Padova και Κύπρου.

Ανακάλυψε τους υστερομινωικούς τάφους του Λιμένος Κνωσσού και τους πρωτομινωικούς θολωτούς τάφους της Λεβήνος (Λέντα). Στο μουσείο Ηρακλείου δημιούργησε μια νέα πτέρυγα και την αίθουσα της Συλλογής Γιαμαλάκη.

Ίδρυσε τα μουσεία Χανίων και Αγίου Νικολάου. Δημοσίευσε πολλές εργασίες σε ελληνικά και ξένα περιοδικά.

Πραγματοποίησε φιλολογικές μελέτες και εκδόσεις έργων (ΕρωτόκριτοςΑπόκοπος,ΒοσκοπούλαΔιγενής ΑκρίταςΣολωμός), καθώς και μελέτες σχετικές με την κοινωνία, τη ζωή και τον πολιτισμό της Κρήτης στον ΙΕ’ – ΙΖ’ αι. Άλλες εργασίες του αφορούν σε θέματα ιστορικής γλωσσολογίας και σε ετυμολογήσεις λέξεων του κρητικού ιδιώματος και των νέων ελληνικών.

Το 1993 τιμήθηκε με το Ειδικό Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του και το 2003 με τον Χρυσού Σταυρό του Τάγματος της Τιμής. Ήταν επίτιμο μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων.

Ανάμεσα στα βιβλία του περιλαμβάνονται τα: «Ελληνική Λογοτεχνία», Κορνάρος Βιτσέντζος,Ερωτόκριτος, Χορτάτζης Γεώργιος, Ερωφίλη, Χορτάτζης Γεώργιος, Η ελευθερωμένη Ιερουσαλήμ,Βασίλειος Διγενής ΑκρίταςΗ Κρητική Λογοτεχνία και η εποχή της, Δ. Σολωμού Ποιήματα και πεζά, Διονυσίου Σολωμού Η γυναίκα της ΖάκυθοςΣολωμιστές και ΣολωμόςΣολωμικάΔημώδη βυζαντινάΠοικίλα ελληνικάΚείμενα φιλίας και μνήμης. Δημοσίευσε επίσης τα αρχαιολογικά βιβλία (μελέτες και δημοσιεύσεις ανασκαφών του): Μινωικός Πολιτισμός, Μινωικά και Ελληνικά, αρχαιολογικές μελέτες, Υστερομινωικοί τάφοι Λιμένος Κνωσσού (Κατσαμπά) κ.ά.

Το τελευταίο του βιβλίο είναι ο Κρητικός του Διονυσίου Σολωμού με ερμηνευτικές και γλωσσικές σημειώσεις που έχουν γραφτεί ειδικά γι’ αυτή την έκδοση, και με στόχο τη διευκόλυνση του αναγνώστη να κατανοήσει ασαφείς ή δυσερμήνευτους σολωμικούς στίχους, το οποίο κυκλοφόρησε πριν από μία εβδομάδα από τις εκδόσεις «Κίχλη»

ΤΙ ΑΠΕΓΙΝΑΝ ΟΙ ΦΑΙΑΚΕΣ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙΑ;

ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΟΔΥΣΣΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

σας προσκαλεί στον Κύκλο Διαλέξεων

«ΟΜΗΡΟΣ: 28 ΑΙΩΝΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ»

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Harvard

και Διευθυντής του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών

GREGORY NAGY

Θα μιλήσει με θέμα

WAS THERE A FUTURE FOR THE PHAEACIANS

OF THE HOMERIC ODYSSEY?

(ΤΙ ΑΠΕΓΙΝΑΝ ΟΙ ΦΑΙΑΚΕΣ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙΑ;)

Δευτέρα 20 Ιανουαρίου 2014 ώρα 19:00

Αρχαιολογική Εταιρεία, Πανεπιστημίου 22 και Ομήρου, Αθήνα

Η διάλεξη θα γίνει στα αγγλικά και θα υπάρχει ελληνική μετάφραση

Να τους χαίρεστε κ. Υπουργέ!!!

vasilakisΟρίστε η «επιστημονική» άποψη της ΛΕ’ εφορίας αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας. Το επιστημονική είναι μέσα σε εισαγωγικά γιατί όταν ο προϊστάμενος της είχε επισκεφθεί τον χώρο του Αγίου Αθανασίου – Σχολή Ομήρου όπου το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων εντοπίζει το παλάτι του Οδυσσέα, κλώτσαγε τα χώματα περιφρονητικά πριν καν ακούσει την άποψη των συναδέλφων του αρχαιολόγων. Βέβαια όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων είχε δίκιο να εκνευριστεί μπροστά στη θέα του Οδυσσειακού Ανακτόρου, μιας και ο ίδιος αργότερα ανέλαβε ανασκαφή στον Πόρο Κεφαλληνίας την οποία «περιορίστηκε» να βιαστεί μέσα σε ένα χρόνο να ερμηνεύσει ως την ανακάλυψη της πόλης των Ιθακησίων, το Οδυσσειακό Ανάκτορο και κατ’ επέκτασιν να εντοπίζει την Ομηρική Ιθάκη στον Πόρο. Πως να έχεις εμπιστοσύνη μετά σε δημόσια υπηρεσία και συγκεκριμένα στην ΛΕ’ Εφορία όταν τα συγκρουόμενα συμφέροντα επιστημονικής δόξας είναι τόσο οφθαλμοφανή;  Όταν έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την ομόφωνη απόφαση του ΚΑΣ το οποίο αποφάσισε την αναγκαστική απαλλοτρίωση του χώρου Αγίου Αθανασίου – Σχολή Ομήρου Ιθάκης και αναγνώρισε Προϊστορική Ακρόπολη σε δύο επίπεδα και Προϊστορική Κρήνη. Γιατί κύριοι της ΛΕ’ εφορίας δεν συμπεριλάβατε και την γνώμοδότηση του ΚΑΣ στο απαξιωτικό κείμενο σας; Είστε υπεράνω;

Θέλουμε να πληροφορηθούμε κ. Υπουργέ Πολιτισμού το κείμενο αυτό πότε γράφηκε; Το έγραψε ο κ. Βασιλάκης με την καθοδήγηση του κ. Κολώνα, όταν ήταν προϊστάμενος της εφορίας αρχαιοτήτων ή όταν παραιτήθηκε και ανέλαβε σαν ιδιώτης ανασκαφή αλλά και τις ανοησίες των συμφερόντων του Πόρου;

Να τους χαίρεστε κ. Υπουργέ!!!

Σπύρος Αρσένης

π. Δήμαρχος Ιθάκης

Σύλλογος Φιλομήρων Ιθάκης
http://www.leepka.gr/?page_id=1898#

ΕΠΟΠΤΕΙΑ: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
| Αρχή | Προηγούμενη | Επόμενη |

Κυκλοτερές κτίσμα.
03_diethni_ith
Άποψη πύργου
Υπό τη διαδοχική εποπτεία των ΣΤ΄ και ΛΕ΄ ΕΠΚΑ στην περιοχή του Σταυρού Ιθάκης, από το 1994 διεξάγεται από το Παν/μιο Ιωαννίνων, η δεύτερη επιφανειακή και ανασκαφική έρευνα, υπό τη διεύθυνση της κας Λίτσας Κοντορλή-Παπαδοπούλου. Ενδόμυχα, το ζητούμενο και σε αυτήν την περίπτωση υπήρξε η αναζήτηση της Ομηρικής Ιθάκης. Δυστυχώς, ούτε εδώ προέκυψαν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Το φιλόδοξο πρόγραμμα του Παν/μιου, σύντομα περιορίστηκε στη θέση Άγ. Αθανάσιος, όπου ορθώνεται ο γνωστός πύργος των ελληνιστικών χρόνων. Η αρχαιολογική σκαπάνη αποκάλυψε στοιχεία κατοίκησης της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού και από τους αρχαϊκούς έως τους ρωμαϊκούς αιώνες. Στην Ελληνιστική περίοδο ανήκουν τα νέα τμήματα της οχύρωσης όπως και το ορθογώνιο συγκρότημα με τους 8 χώρους, το οποίο κατά τους ανασκαφείς του ερμηνεύεται ως προϋπάρχον κτήριο που χρονολογείται στην ΜΕ και ΥΕ περίοδο. Ωστόσο, η χρονολόγηση του προσκρούει στην έλλειψη στρωματογραφημένου υλικού. Από ένα κυκλοτερές κτήριο προήλθαν από αναμοχλευμένα στρώματα, άφθονη κεραμική, θραύσματα πίθων και κεραμίδων, όπου σε αυτά η κα Κοντορλή και ο κος G.Owens αναγνωρίζουν ιδεογράμματα.
Η αναγνώριση άλλων 130 ιδεογραμμάτων σε ισάριθμα αντικείμενα εκ μέρους της κας Κοντορλή πέφτει στο κενό. Πρόκειται για αντικείμενα ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων όπου πάνω σε αυτά διακρίνονται τυχαία χαράγματα και συσσωρευμένα άλατα.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΩΝ ΦΙΛΟΜΗΡΩΝ ΙΘΑΚΗΣ ΣΤΗΝ «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ»

Ιθακησιακά νομίσματα με τη κεφαλή του Οδυσσέα

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΩΝ ΦΙΛΟΜΗΡΩΝ ΣΤΗΝ «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΩΝ  ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ»

 

ΠΡΟΣ

Το Δ.Σ της ΅ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΩΝ  ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ

Λάβαμε την ηλεκτρονική επιστολή σας και ειλικρινά συγκινηθήκαμε πολύ για το ενδιαφέρον σας για την πορεία των Αρχαιολογικών ανασκαφών, που ανέδειξαν το Ανάκτορο του Οδυσσέα & της Πηνελόπης στην Ιθάκη.

Θέλουμε να σας πιστέψουμε, αν όλη σας η επιχειρηματολογία δεν είναι υποκριτική!

Χάλκινοι τρίποδες

Θα ήταν παρήγορο αν την ίδια ευαισθησία είχε και η ΛΕ’ Εφορεία Αρχαιοτήτων του Νομού μας που αναλάβατε ασμένως την συνηγορία της.

Δηλαδή να σταθεί δίπλα στην ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και να μην φέρνει του κόσμου τα εμπόδια για την εξέλιξη της αρχαιολογικής έρευνας.

Να φροντίζει για την κατάσταση των δύο Μουσείων μας που είναι σε ΑΘΛΙΑ κατάσταση και να μην έχει διαμορφώσει (ΕΤΣΙ ΤΥΧΑΙΑ) το Μουσείο του Αργοστολίου ως το Μουσείο της Ομηρικής Ιθάκης πέρα από κάθε επιστημονική δεοντολογία.

Αλήθεια με ποιο δικαίωμα και βάση ποιας επίσημης θέσης της πολιτείας διαφημίζεται ο τάφος των Τζαννάτων ως τάφος του Οδυσσέα;

Να μην απαγορεύει εγγράφως στην ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου των Ιωαννίνων (ΑΚΟΥΣΟΝ-ΑΚΟΥΣΟΝ) να παρευρεθεί στην διάνοιξη του χαντακιού για την περίφραξη του αρχαιολογικού χώρου του Αγίου Αθανασίου κατά την οποία ανεκαλύφθει προϊστορικό τείχος εγκάρσιο με τον χώρο που εντοπίστηκε το Ανάκτορο.

Μυκηναϊκή Κρήνη

Στην συνέχεια η περίφραξη εγκατελείφθει συναινούντος του απόντος απ’την Ιθάκη Δημάρχου της.

Αποτέλεσμα αυτής της εγκατάλειψης είναι ο αξιόλογος (ούτως η άλλως) αρχαιολογικός χώρος των 26 απαλλοτριωθέντων από το ΚΑΣ στρεμμάτων, να είναι ξέφραγο αμπέλι για κάθε επισκέπτη, δυσφήμιση για τον ελληνικό πολιτισμό και επικίνδυνο για την ασφάλεια των 100άδων επισκεπτών του χώρου.

Την ίδια στιγμή η εφορεία να απαγορεύει μέσω εισαγγελίας, αστυνομίας και υπουργείου πολιτισμού να οργανώνει ο σύλλογος μας επισκέψεις και καθαρισμό στην περιοχή, ο οποίος διέθεσε από το ταμείο του 50.000 ευρώ για την γενομένη απαλλοτρίωση και 35.000 ευρώ οικονομική ενίσχυση στο Πανεπιστήμιο για τις ανασκαφές.

Λαξευμένες σκάλες και πρώτο άνδηρο

Μπορούμε να αναφέρουμε δεκάδες παραδείγματα της εχθρικής συμπεριφοράς του πρώην εφόρου κ. Βασιλάκη έναντι της Ομηρικής Ιθάκης, η οποία μόνο τυχαία δεν ήταν, μιας και όπως φάνηκε εκ των υστέρων είχε αντικρουόμενα συμφέροντα.

Ευτυχώς απαλλάχτηκε η υπηρεσία από την ανεύθυνη και αντιεπιστημονική του στάση. Και μόνο το γεγονός ότι ανακοίνωσε ως δημοσιογραφικό κουτσομπολιό ότι εντόπισε το οδυσσειακό ανάκτορο στην ευρύτερη περιοχή των Τζανάτων Πόρου, ακριβώς μετά από την έγγραφη διαμαρτυρία του εκπροσώπου των νέων ξενοδοχειακών επενδυτών που δραστηριοποιούνται στην περιοχή εναντίον της χωροταξικής μελέτης των ιχθυοκαλλιεργειών, ότι δηλαδή η περιοχή θα υποβαθμιζόταν τουριστικά αφού εκεί ανακαλύφθηκε το ανάκτορο του Οδυσσέα κοντά στον τάφο του, του στερεί κάθε αξιοπιστία.

Προϊστορικό τείχος.. αποτέλεσμα της περίφραξης!

Θέλουμε επίσης να απαντήσουμε σε έναν ανυπόστατο ισχυρισμό σας ότι η Ιθάκη είχε την οικονομική στήριξη της πολιτείας για πολλές δεκαετίες όπως γράφετε στην επιστολή σας. ΓΙΑΤΙ ΤΕΤΟΙΑ ΨΕΜΑΤΑ;

Δυστυχώς η πολιτεία δεν διέθεσε ούτε μία δραχμή ούτε ένα ευρώ για τις αρχαιολογικές ανασκαφές ούτε μέσω του πανεπιστημίου ούτε μέσω του Δήμου Ιθάκης ούτε μέσω των τοπικών συλλόγων.

Τα μόνα χρήματα που διέθεσε ήταν το συμπλήρωμα για την αναγκαστική απαλλοτρίωση του χώρου που η ίδια κήρυξε δίνοντας 40.000 ευρώ και που τελικά συνολικά κόστισε όλη 185.000 ευρώ. Εκτός από τα 50.000 του συλλόγου μας τα υπόλοιπα χρήματα διέθεσε το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.

Τέλος και εμείς δεν έχουμε αντίρρηση για χορήγηση αρχαιολογικής άδειας για οπουδήποτε στην Κεφαλονιά δηλαδή στις 9 διαφορετικές τοποθεσίες που τοποθετείται η Ομηρική Ιθάκη από τους 9 Κεφαλλήνες ερευνητές και από τον.. γεωτρυπανιστή Bittlestone.

Πινακίδα με πιθανή γραμμική γραφή & επεισόδιο της Οδύσσειας

Ταυτόχρονα όμως καταδικάζουμε τις ενέργειες εκείνων που με διάφορους αδιαφανείς τρόπους εμποδίζουν την συνέχιση της αρχαιολογικής έρευνας στον Άγιο Αθανάσιο που κατά τους αρχαιολόγους ύστερα από 17 χρόνια έρευνας ανακοίνωσαν σε επίσημη αρχαιολογική ημερίδα ότι εντόπισαν εκεί το Οδυσσειακό παλάτι.

Οι ίδιοι βάζουν 3 χρόνια τώρα συνέχεια τρικλοποδιές σε περιφερειακό επίπεδο για τη μη ενεργοποίηση της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Περιφέρειας, Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Υπουργείου Πολιτισμού για την χρηματοδότηση με 115.000 ευρώ για την συνέχεια της αρχαιολογικής έρευνας στην ανωτέρω περιοχή.

ΆΡΑΓΕ ΤΙ ΦΟΒΟΥΝΤΑΙ; ΜΗΠΩΣ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗΣ;

Ελπίζουμε να μην είστε και σεις μεταξύ αυτών.

Με την ευκαιρία σας παραθέτουμε μερικά αρχαιολογικά ντοκουμέντα της Ομηρικής Ιθάκης για σύγκριση.

«Ευχήν Οδυσσεί»

Όστρακο με επιγραφή «Ευχήν Οδυσσεί»

 

Το ΔΣ του Συλλόγου Φιλομήρων Ιθάκης

 

 

ΕΚΤΑΚΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΦΙΛΟΜΗΡΩΝ ΙΘΑΚΗΣ «ΕΥΧΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙ»

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

ΔΕΥΤΕΡΑ 19/8  – ΩΡΑ 20.00

ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ

ΕΚΤΑΚΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ  ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ

ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΦΙΛΟΜΗΡΩΝ ΙΘΑΚΗΣ

«ΕΥΧΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙ»

ΘΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΙ Η ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΟΥ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ

«ΝΑΙΕΤΑΩ Δ’ΙΘΑΚΗΝ»

ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΜΗΡΙΚΗΣ ΙΘΑΚΗΣ

Odysseus 15

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΑΡΧΑΙΟ ΙΕΡΟ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΞΟΥΣ! Του Γιώργου Λεκάκη

ΑΡΧΑΙΟ ΙΕΡΟ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΞΟΥΣ!

Γράφει ο Γιώργος Λεκάκης

Ο πιο γνωστός Επτανήσιος ήρωας και βασιλιάς υπήρξε ο Οδυσσέας. Ο Όμηρος – που ίσως να ήταν εγγονός του – φρόντισε να τον περάσει στην αιωνιότητα. Και το νησί του ήταν η Ιθάκη. Εκεί είχε το κύριο παλάτι του, που επιβεβαιώθηκε και με τις αρχαιολογικές ανακαλύψεις του Πανεπ. Ιωαννίνων στο βόρειο κομμάτι του νησιού, και με βάση αυτό το νησί διαφέντευε και τις άλλες εκτάσεις της επικρατείας του, την Κεφαλονιά, την Ζάκυνθο, την Λευκάδα και την Ακαρνανία. Ο Οδυσσέας όμως είχε άγνωστο τέλος. Όσες λεπτομέρειες γνωρίζουμε για την ζωή του και την περιπλάνησή του στις θάλασσες της Μεσογείου και του Ατλαντικού, τόσο μας διαφεύγουν βασικά θέματα για τις τελευταίες ημέρες της ζωής του.

Το σίγουρο είναι, πως ο «πολυμήχανος» των Ελλήνων, ο «πολύτροπος» των ηγετών, ο ήρωας που ταυτίζεται με την ψυχή του Έλληνος όσο κανένας άλλος της Ιστορίας μας, λατρεύτηκε. Και μετά τον θάνατό του στήθηκαν λατρευτικά ιερά προς τιμήν του και για την μνήμη του, σε πολλά μέρη – και δη στο Ιόνιο.

Αυτά ήταν τα «οδύσσεια ιερά» (κατά το ηραία για την Ήρα, αφροδίσια για την Αφροδίτη, ασκληπιεία για τον Ασκληπιό, αχίλλεια για τον Αχιλλέα, κλπ.).Οδύσσειο ιερό ευρίσκουμε – φυσικά! – στην Ιθάκη, στον χώρο του παλατιού του Λαερτιάδη Οδυσσέα, το οποίο μετά την παρακμή της νήσου συνέχισε ως λατρευτικός χώρος υπέρ του ήρωος και της θεάς Αθηνάς (η οποία ήταν, ως γνωστόν, προστάτις του). Αλλά ένα ακόμη τέτοιο, μικρότερης βέβαια εκτάσεως, αρχαίο οδύσσειο ιερό, ίσως, να υπάρχει και στους Παξούς! Και μάλιστα στην μεσόγεια περιοχή των Μαγαζιών, πλησίον του αρχαιολογικού χώρου, όπου ευρέθη το αρχαίο νεκροταφείο, εντός του οποίου ευρέθη ταφή αλόγου!

Έτσι, ίσως, να λύνεται το αίνιγμα της απαντήσεως τελετουργικής ταφής αλόγου στους Παξούς: Ίσως το άλογο να θυσιαζόταν εκεί προς τιμήν του Γαιήοχου ή Ιππίου Ποσειδώνος, για να πάψει ο θεός να ταλαιπωρεί στις θάλασσες τον Ιθακήσιο βασιλέα…

Άλλωστε, ο μητροπολίτης Παραμυθιάς Αθηναγόρας λέγει πως η Ιθάκη του Οδυσσέως (και του Ομήρου) είναι οι… Παξοί!..«Κατά την τελευταίαν 50ετίαν ανευρέθησαν εν Παξοίς αρκετοί αρχαίοι τάφοι, οι πλείστοι των οποίων εμπεριείχον αγγεία (ληκύθους, αμφορείς, κύπελλα)», ανέφερε η «Ακρόπολις»[1], το 1936. Αλλά για να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή:Στον Παξό, από τον κεντρικό δρόμο Γαΐου-Μαγαζιών, όταν φθάσουμε στο ύψος του κοιμητηριακού ναού του Αγ. Σπυρίδωνος ξεκινά δρόμος (αριστερά), που οδηγεί στα Μποϊκάτικα. Στα 100 μ. αυτού του δρόμου, λοιπόν, και αριστερά, κείται ο αρχαιολογικός χώρος του νησιού.

Εδώ τυχαία ανεκαλύφθη αρχαία νεκρόπολις, το 1996! Το νυν νεκροταφείο του χωριού είναι η προς Α. επέκτασή του! Η αρχαιολογική σκαπάνη το 2003 έφερε στο φως αρχαίο ελληνικό νεκροταφείο (του 6ου-5ου π.Χ. αι. έως και των ελληνιστικών χρόνων): Τρεις πεταλόσχημοι λιθόκτιστοι περίβολοι, που περικλείουν κιβωτιόσχημη ταφή. Οι νεκροί συνοδεύονταν από πήλινα αγγεία, κοσμήματα και αργυρά νομίσματα. Καθώς επίσης ανακαλύφθηκε και ένα τμήμα από έναν αρχαίο λιθόστρωτο δρόμο.

Χαρακτηριστικό και αξιομνημόνευτο είναι πως στο νεκροταφείο ευρέθη και σκελετός αλόγου![2] Το παράξενο είναι πως χρήση αλόγου δεν αναφέρεται πουθενά και ποτέ στο νησί! Ποιανού – άρχοντα ή ιερέα; – ήταν λοιπόν; Σ’ αυτόν τον τόπο, μου ‘ξομολογήθηκε παλιός Παξινός, πως όταν έπαιζε με άλλα παιδιά (δεκαετία 1950-60) εύρισκαν κύπελλα, χρώματος πράσινου, που τότε φυσικά δεν ήξευραν πως είναι αρχαία, και ούτε κανείς τους είχε εμφυσήσει αγάπη γι’ αυτά. Τα ξέθαβαν, λοιπόν και τα έβαζαν σε υψηλά σημεία και τα πετροβολούσαν και ανακήρυσσαν νικητή όποιον τα έσπαγε… (Άλλοι αρχαίοι τάφοι στους Παξούς έχουν ευρεθεί σε Καστανίδα, Παληόμυλο, Αλάτι, Άγ. Χαράλαμπο, Ανεμογιαννάτικα κ.α.).

Ο ίδιος δρόμος (προς Μποϊκάτικα), 30 μ. μετά την αρχαία νεκρόπολη των Παξών, δεξιά, οδηγεί με βατό χωματόδρομο προς την άγρια παραλία του Ερημίτη. Στα 100 μ. δεξιά, υπάρχει μια θέση που οι εντόπιοι την γνωρίζουν ως «Στου ΄Δυσσέα» (δηλ. «Στου Οδυσσέα»)! Γιατί; Εκεί υπάρχει ένας άλλος σημαντικός (αλλά άγνωστος) αρχαιολογικός χώρος: Υπάρχει ένας διάδρομος-είσοδος (από Δ.) που εισέρχεται σε ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο δομικό κατασκεύασμα. Είναι μπαζωμένο και θα απαιτηθεί αρχαιολογική σκαπάνη για να δούμε τι κρύβεται μέσα σε αυτό.

Αλλά πάνω απ’ αυτό, υπάρχουν φανερά ερείπια αρχαίου κτίσματος (ίσως των χρόνων του αρχαίου νεκροταφείου), που σε δεύτερη ή τρίτη χρήση έγινε ελαιόμυλος. Σώζεται η αρχαία πέτρα, απ’ την οποία έρρεε το αίμα των θυσιασμένων ζώων, η οποία εν συνεχεία επεξεργάσθηκε και έγινε η αύλακα από την οποία έρεε το λάδι. Σώζεται η ελαιομυλόπετρα, πέτρες με τρύπες για βάσεις αγαλμάτων, λαξευτή στον βράχο στέρνα, κλπ.

Το αρχαίο κτίσμα (τάφος; κενοτάφιο; ιερόν;) κοιτάει προς δυσμάς, και βλέπει το Ιώνιο πέλαγος προς την Ιταλία, ίσως, διότι απ’ εκεί ήλθε ο Οδυσσέας απ’ τις περιπλανήσεις του στο νησί… Λέτε ο ερημίτης Οδυσσέας να βγήκε στον Ερημίτη των Παξών και απ’ εκεί οι Φαίακες να τον διαπεραίωσαν στην Ιθάκη;..Το διασωθέν τοπωνύμιο, ο τόπος, η παρακείμενη αρχαία ταφή αλόγου, η κοντινή σχέση Ιθάκης-Παξών, όλα συνηγορούν σε ένα οδύσσειο λατρευτικό ιερό, που η Αρχαιολογία θα πρέπει να σκύψει με ευλάβεια, και να μας δώσει περισσότερες απαντήσεις…

ΠΗΓΗ: Λεκάκης Γ. «Παξοί, τα νησιά του πάθους», εκδ. «Ερωδιός».

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Στην έκδοσή της «Ο γύρος της Ελλάδος», επιμ. Μ. Δ. Βαταλά, τ. 4ο, έκδ. «Ακροπόλεως», τύποις «Πυρσού», Απρίλιος 1936.[2] Αρχαία ταφή αλόγου, έως τώρα, στον ελλαδικό χώρο είχε ευρεθεί μόνο στην Μικρή Δοξιπάρα Έβρου, στην Βεργία, στον Μαραθώνα και στο μυκηναϊκό νεκροταφείο Δενδρών Μιδέας! Ενώ στην αρχαία περιφέρεια της Κολχίδος, στο Βάνι, λ.χ. έχουν ευρεθεί δυο τάφοι με ταφή αλόγου:•

Ο τάφος 11, ανεσκάφη το 1969. Ανάγεται στα μέσα του 5ου π.Χ. αι. Ήταν θαμμένοι σε αυτόν 4 άνθρωποι με κοσμήματα, σε ξύλινη κατασκευή, και ένα άλογο εκτός αυτής, κτερίσματα, εισηγμένα από την Αττική και την Ρόδο.•

Ο τάφος 24, ανεσκάφη το 2004. Ανάγεται στο β΄ μισό του 4ου π.Χ. αι. Ήταν θαμμένος σε αυτόν κάποιος επιφανής νεκρός, με 4 υπηρέτες του και ένα άλογο. Μαζί ευρέθησαν περισσότεροι από 15.000 υάλινοι ψήφοι, που κοσμούσαν τον νεκρικό χιτώνα, καθώς κ.ά. κτερίσματα, εισηγμένα από την ηπειρωτική Ελλάδα, την Εγγύς Ανατολή και την Περσία (των Αχαιμενιδών).

«ΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ» ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ. ΤΩΡΑ ΟΛΑ ΕΞΗΓΟΥΝΤΑΙ!

ΕΞΗΓΗΣΙΜΗ Η ΑΝΕΞΗΓΗΤΗ
ΣΕΙΡΑ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ…
ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑ

της Ευρυδίκη Λειβαδά

Α’ ΜΕΡΟΣ. Μια και που ζούμε ένα νέο Ελ Ντοράντο … κυνηγώντας τους υδρογονάνθρακες που … μόλις πρόσφατα ανακάλυψε ο πολιτικός (!) κόσμος της Ελλάδας πως βρίθουν στο υπέδαφος της πατρίδας μας, και με αφορμή την διαίρεση της θάλασσας σε οικόπεδα, αποφάσισα να καταγράψω μια σειρά δεδομένων και γεγονότων (συμπτωματικών άραγε;) που συνέβησαν στον χώρο της Παλλικής από το 2004 μέχρι τον Απρίλιο του 2011, οπότε και έφυγε οριστικά το γεωτρύπανο της FUGRO που θα έκανε … πολιτισμικές γεωτρήσεις για την ανακάλυψη της ΟΜΗΡΙΚΗΣ ΙΘΑΚΗΣ κατόπιν έρευνας επιχειρηματο-επιστημόνων Βρετανών. Στη γειτονιά μας –σαν Ελλάδα, σαν Κεφαλλονιά- το σκηνικό, μαζί με τόσα άλλα που αλλάζουν άρδην, αλλάζει κι αυτό. Ο πυρετός του μαύρου χρυσού μάς έχει περιζώσει.

Από μιαν άκρη της Ευρώπης, από κλωτσοσκούφι των σύγχρονων ισχυρών (με ή χωρίς εισαγωγικά), από διεθνείς εξευτελισμούς από τον τύπο (π.χ. Focus) και από ‘μεγάλους’ πολιτικούς (π.χ. κ. Φίλιπ Ρέσλερ) βρεθήκαμε στο κέντρο της διεθνούς γεωπολιτικής σκακιέρας και καλά καλά δεν έχουμε καταλάβει τι μέλλει γενέσθαι με την περίπτωσή μας. Κατασκοπεία, πετρέλαια, πόλεμοι, ελκόμενες συνειδήσεις έρχονται στα μάτια μας σαν χολιγουντιανή ταινία. Και όμως είναι δίπλα μας. Οι ξένοι ξέρουν από χρόνια πως «στον θαλάσσιο πυθμένα των νησιών του Οδυσσέα κρύβονται 200 εκ. βαρέλια πετρελαίου» (1) και εμείς δεν έχουμε οριοθετήσει την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) μας, παρόλο που το Διεθνές Δίκαιο μας ευνοεί (2).

Προς το παρόν, ας ξυπνήσουμε τουλάχιστον.

Σύντομο ιστορικό πετρελαϊκών ερευνών στη γειτονιά μας

* · Αποσπασματικές ήταν οι έρευνες πετρελαίου στην Ελλάδα. Το 1903 στη Ζάκυνθο, στο έλος στο Κερί η εταιρεία «London Oil Development Co Ltd» πραγματοποίησε -χωρίς επιθυμητά αποτελέσματα- δυο γεωτρήσεις. Στη συνέχεια ακολούθησε ενδιαφέρον από τον Δ. Κολαΐτη ο οποίος όμως είχε την ίδια μοίρα και εγκατέλειψε. Η αγγλική εταιρεία ξεκίνησε την έρευνα γιατί ο πρώτος που ανέφερε την ύπαρξη πετρελαίου στην πατρίδα μας ήταν το 480 π.Χ. ο Ηρόδοτος όταν κατέγραψε την πίσσα που ανέβλυζε στο Κερί της Ζακύνθου κάνοντάς την γνωστή ως η «πετρελαιοφόρος πηγή Ηροδότου».

* · Το 1938-1940 έγιναν 3 γεωτρήσεις στην Πελοπόννησο από τον Ελληνοαμερικανό W. Chellis (3). Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος ήλθε ως καταλύτης στις ερευνητικές αυτές προσπάθειες.

* · Μεταξύ των ετών 1953-1957 ο W. Chellis κάνει 3 άγονες γεωτρήσεις στην Πελοπόννησο.

* · Το 1957 στη Ζάκυνθο η Pan-Israel έκανε 6 ρηχές ανεπιτυχείς γεωτρήσεις πάλι στο Κερί.

* · Μεταξύ των ετών 1960-1967 (Δημόσιο/ΙΓΕΥ –νυν ΙΓΜΕ-, και IFP –Γαλλικό Ινστιτούτο Πετρελαίου) πραγματοποιήθηκαν με την ESSO 10 γεωτρήσεις σε ΒΔ Πελοπόννησο, Ζάκυνθο, Ηλεία, Φιλιατρά και Παξούς και 2 βαθιές γεωτρήσεις στην Αιτωλοακαρνανία.

* · 1967-1973 ο διευθύνων σύμβουλος της ΧΡΩΠΕΙ Σωτήριος Σοφιανόπουλος έκανε διανοίξεις στη Ζάκυνθο, άνοιξε ένα μικρό διυλιστήριο δοκιμαστικής παραγωγής, προσπάθεια την οποία σταμάτησε το 1974 ο Έβερτ.

* · Το 1969 έγινε γεώτρηση στη Ζάκυνθο από την AN-CAROL.

* · Το 1975 ιδρύθηκε η Δημόσια Επιχείρηση Πετρελαίου (Δ.Ε.Π. Α.Ε.) με σκοπό την ανάπτυξη της βιομηχανίας πετρελαίου στην Ελλάδα σε όλες τις φάσεις.

* · Την περίοδο 1980-1981 η ΔΕΠ πραγματοποιεί νέο γύρο παραχωρήσεων των Παξών με την εταιρεία AGIP

* · Το 1986 η ΔΕΠ ίδρυσε την ΔΕΠ-ΕΚΥ, θυγατρική στην οποία μεταβίβασε τις αρμοδιότητες για αυτοδύναμη έρευνα, αναζήτηση και παραγωγή. Εφοδιάσθηκε δε με δικό της πλήρη εξοπλισμό.

* · Το 1997 η ΔΕΠ-ΕΚΥ διεξήγαγε τον πρώτο διεθνή γύρο παραχωρήσεων. Η ENTERPRISE OIL (Operator) ερευνά την ΒΔ Πελοπόννησο και την Ήπειρο (Ιωάννινα). Στην TRITON HELLAS (Operator) παραχωρείται ο Πατραϊκός κόλπος και η Αιτωλοακαρνανία. Συνολικά έγιναν 6 άγονες γεωτρήσεις. Ο καθηγητής του τμήματος Γεωλογίας του Παν. Πατρών κ. Αβραάμ Ζεληλίδης σημειώνει: «Τον Ιούλιο του 1997 σε συζήτηση με την διευθύνουσα σύμβουλο της ΔΕΠ-ΕΚΥ για ερευνητικό πρόγραμμα στη Δ. Ελλάδα που κατ’ αρχάς εγκρίνεται από την ίδια … στη συνέχεια απορρίπτεται από τους συμβούλους της». H κ. Τερέζα Φωκιανού, που διετέλεσε από το 1993 ως το 1998 πρόεδρος και διευθύνουσα

* · σύμβουλο της ΔΕΠ-ΕΚΥ για ερευνητικό πρόγραμμα στη Δ. Ελλάδα που κατ’ αρχάς εγκρίνεται από την ίδια … στη συνέχεια απορρίπτεται από τους συμβούλους της». H κ. Τερέζα Φωκιανού, που διετέλεσε από το 1993 ως το 1998 πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος της ΔΕΠ-ΕΚΥ, λέει: «Οι έρευνες που διεξήχθησαν στην Δ. Ελλάδα αποτελούν σημαντικό υλικό ιδιαίτερης προσοχής και μελέτης για την καλύτερη γνώση της ευρύτερης περιοχής, αλλά και των συγκεκριμένων περιοχών που δόθηκαν σε παραχώρηση. Η ερμηνεία των δεδομένων αποτελεί ανεκτίμητης αξίας πληροφόρηση για το ελληνικό Δημόσιο που δεν πρέπει να μείνει ανεκμετάλλευτη».

 «Πολιτισμικές» γεωτρήσεις στην Παλλική

Ο Γεράσιμος Βολτέρας το 1903 στο έργο του «Η Ομηρική Ιθάκη» προσπάθησε να ταυτίσει την έδρα του βασιλείου του Οδυσσέα με την χερσόνησο της Παλλικής. Κατ’ αυτόν η Παλλική ήταν ξεχωριστό νησί από την υπόλοιπη Κεφαλλονιά. Ο ίδιος δε βασίστηκε σε πληροφορίες από τον Στράβωνα («Γεωγραφικά»10).

Ακολούθησε ο Ευάγγελος Σ. Τσιμαράτος. Βασιζόμενος και αυτός και στον γεωγράφο Στράβωνα διατύπωσε την ίδια με τον Βολτέρα θεωρία.

Την ίδια άποψη είχε και ο Νικόλαος Λιβαδάς-Τουμασάτος με το έργο του «Κεφαλληνία. Η ανακάλυψη της ομηρικής Ιθάκης» (Ομηρος και Οδυσσέας οι Κεφαλλήνες), Αθήνα 1998 – Ο Νικόλαος Καμπάνης με «Το νησί των ευθειών» επανέλαβε τα του Λιβαδά.

Στη συνέχεια παρουσιάστηκε μια ερευνητική ομάδα αποτελούμενη από τον επιχειρηματία κ. Robert Bittlestone (Μetapraxis) και δυο πανεπιστημιακούς, τον καθηγητή Αρχαίων Ελληνικών και Λατινικών στο Πανεπιστήμιο του Cambridge κ. James Diggle και τον γεωλόγο, καθηγητή Στρωματογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Edinbourgh κ. John Underhill οι οποίοι μετά από «πολλαπλές έρευνες και συνδυασμό φιλολογικών τεκμηρίων με γεωλογικά δεδομένα», επανέλαβαν τον πρώτο εμπνευστή της θεωρίας αυτής τον Γεράσιμο Βολτέρα: η ομηρική Ιθάκη είναι μόνο το δυτικό τμήμα του νησιού, δηλαδή η περιοχή της Παλλικής, που σύμφωνα με την άποψή τους ήταν χωρισμένη από το υπόλοιπο νησί.

Να σημειωθεί ότι  ο κ. Underhill είναι «ειδικός στη γεωλογία της Κεφαλλονιάς» -σελ. ΧV, «Ευχαριστιών» στο βιβλίο της ελληνικής μετάφρασης-, έχει σχέση με πετρελαϊκές έρευνες στην Βόρεια Θάλασσα και διδακτορικό διαφορετικής προσέγγισης από αυτό που χρόνια μετά θέλει να αποδείξει – περί Ομηρικής Ιθάκης. Οι δυο πρώτες εργασίες του όπου γίνεται έρευνα και στην Κεφαλλονιά έχουν τίτλο: Underhill, J,R. 1988, «Triassic evaporites and Plio-Quaternary diapirism, Western Greece» Journal of the Geological Society, 145, 269-282, « Underhill, J.R. 1989, «Late Cenozoic deformation of the Hellenide foreland, Western Greece», Βulletin of the Geological Society of America, 101, 613-634. H χρηματοδότηση για πραγματοποίηση ερευνών από την ομάδα του γίνεται από τις εταιρείες BP, Shell, Exxon-Mobil κ.α.

Στο έργο των τριών ερευνητών περιγράφεται η γεωλογική υπόθεση ότι υπήρχε θαλάσσιο πέρασμα -ο «Δίαυλος του Στράβωνα»- από τον κόλπο της Αγίας Κυριακής μέχρι τον κόλπο του Λιβαδίου καθιστώντας ολόκληρο το «πόδι» της Παλλικής νησί. Το θαλάσσιο αυτό πέρασμα σταδιακά κλείστηκε από μεγάλες κατολισθήσεις λόγω διαβρώσεων και σεισμών. Στο ίδιο βιβλίο –ελληνική μετάφραση- και στη σελίδα XVI των «Ευχαριστιών» διαβάζουμε: «Ο Καθηγητής James Jackson έχει έδρα στα Εργαστήρια Μπούλαρντ του Τμήματος Επιστημών της Γης στο Παν. του Cambribge και είναι κορυφαίος ερευνητής στον κλάδο της σεισμολογίας και των νεοτεκτονικών μετακινήσεων. Υπομονετικά εξήγησε ότι μόνη η διάβρωση του εδάφους δεν μπορούσε να δράσει αρκετά γρήγορα για να καλυφθεί ο δίαυλος του Στράβωνα μέσα σε μόνο δυο ή τρεις χιλιάδες χρόνια και, συνακόλουθα, έδωσε το έναυσμα για να αναζητήσουμε έναν περισσότερο καταστροφικό μηχανισμό».

Με λόγια απλά το χρονικό διάστημα θεωρείται μικρό για να υπάρξει τόσο μεγάλη  γεωμορφολογική αλλαγή. Την θέση αυτή ερεύνησε και τεκμηρίωσε τον Δεκέμβριο του 2006 Ερευνητική Ομάδα Ελλήνων επιστημόνων του Παν. Αθηνών, του Χαροκοπείου Παν. και του Γεωδυναμικού Ε.Α.Α. αποτελούμενη από τους Χαμπίκ Μαρουκιάν, Αναπληρωτή καθηγητή Παν. Αθηνών, Καλλιόπη Γάκη-Παπαναστασίου, Αναπληρώτρια καθηγήτρια Παν. Αθηνών, Δημήτρη Παπαναστασίου, Διευθυντή Ερευνών Γεωδυναμικού Ε.Α.Α. και Ευθύμιο Καρύμπαλη, Λέκτορα Χαροκοπείου Παν. Ο τίτλος της έρευνας ήταν «Γεωμορφολογική – παλαιογραφική εξέλιξη της ΒΔ Κεφαλληνίας με έμφαση στην περιοχή μεταξύ του κόλπου Αργοστολίου και του Όρμου της Αγίας Κυριακής, κατά το Ανώτερο Ολόκαινο». Η μελέτη αυτή απαντά στο βιβλίο «Ulysses Unbound» και σκοπό έχει την «διερεύνηση της πιθανότητας ύπαρξης του ‘προτεινόμενου’ διαύλου και της πλήρωσης αυτού με υλικό κατολισθήσεων στο χρονικό διάστημα των τελευταίων 3.200 ετών και την αναπαράσταση της παλαιογραφικής εξέλιξης της περιοχής κατά τη διάρκεια του Ανώτερου Ολοκαίνου χρησιμοποιώντας αποκλειστικά γεωλογικά και γεωμορφολογικά δεδομένα» (σελ. 1). Μετά από μια εκτενή επιστημονική παράθεση στοιχείων η Ερευνητική Ελληνική Ομάδα καταλήγει στο κεφάλαιο 8 «Αποδείξεις που καταρρίπτουν την υπόθεση του προτεινόμενου από τους R. Bittlestone, J. Diggle και J. Underhill διαύλου (8.1 Κατολισθήσεις στην περιοχή του ισθμού μεταξύ του όρμου Αγίας Κυριακής και του κόλπου του Αργοστολίου, 8.2 Υδρογραφικά δίκτυα στις δυτικές κλιτείς του Μεροβιγλίου, 8.3 Υδροκρίτης, 8.4 Λιμναίες αποθέσεις, 8.5 Ασυμβατότητα μεταξύ της Γεωλογίας και της τελικής θέσης του προτεινόμενου διαύλου» (σελ.47-51) και στο κεφάλαιο 10 αναφέρονται οι «Αστοχίες που διαπιστώθηκαν κατά την ανάγνωση του βιβλίου» (σελ. 55-63).

Για τις έρευνες των Βρετανών χρησιμοποιήθηκε «εξελιγμένο γεωραντάρ» (σελ. XVI, «Ευχαριστιών», ως άνω), «προγράμματα που κατέστησαν δυνατό τον συνδυασμό δορυφορικών εικόνων, τοπογραφικών διαγραμμάτων, γεωλογικών ερευνών και ψηφιακών μοντέλων εδάφους με επιτόπιες τιμές που δόθηκαν μέσω GPS» (σελ. XVIΙΙ, ως άνω), ελικόπτερο για φωτογράφιση, γεωτρύπανο (σελ. 576, ελληνικής μετάφρασης).

Η πορεία των ερευνών από το 2004 έως το 2011

«Κατά τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2004 οι Christopher Bronk Ramsey και Jean-Luk Schwenninger του Ερευνητικού Εργαστηρίου Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης της Οξφόρδης συνέλεξαν προκαταρκτικά δείγματα για επιστημονική χρονολόγηση σύμφωνα με την σχετική άδεια που είχε λάβει ο Τζον Άντερχιλ από το Ι.Γ.Μ.Ε. στην Αθήνα» («Παράρτημα 5 – Υστερόγραφο, σελ. 568 της ελληνικής μετάφρασης).

Τα αποτελέσματα της έρευνάς τους ανακοινώθηκαν στην Αγγλία στις 29 Σεπτεμβρίου του 2005 «σε συνέντευξη τύπου στο Λονδίνο. Ο βρετανικός τηλεοπτικός σταθμός Channel 4 παρουσίασε ένα τετράλεπτο ρεπορτάζ στις ειδήσεις του εκείνο το βράδυ και πάνω από 100 εφημερίδες μετέφεραν την είδηση σε ολόκληρο τον κόσμο. Η ιστοσελίδα www.odysseus-unbound.org/press.html παρουσιάζει κάποιο από αυτό το υλικό» (σελ. 581, Παράρτημα 6, ελληνική μετάφραση). Μόνο και μόνο ο υπότιτλος: «The search for Homeric Ithaca» εξασφαλίζει το ενδιαφέρον του 1/5 του παγκόσμιου πληθυσμού. Για δε τα δεδομένα της Κεφαλλονιάς, και έχοντας παρακολουθήσει από κοντά τα γεγονότα, μπορώ να πω πως πέρασε χωρίς να αφήσει πίσω του τίποτε το ιδιαίτερο, τόσο οι συνεντεύξεις, η παρουσίαση του βιβλίου –που εν συνεχεία αναφέρω- και οι ομιλίες, όσο και αυτό καθ’ εαυτό το γεγονός. (Οι Θιακοί μόνο πρόβαλαν τις δικές τους αντιρρήσεις και αντιστάσεις).

Τον ίδιο χρόνο (2005) ο εκδοτικός οίκος Cambridge University Press εξέδωσε το «Odysseus Unbound», έναν ογκώδη τόμο 600 σελίδων, που διαβάζεται ευχάριστα και ανάλαφρα καθώς δεν απέχει από έναν λεπτομερέστατο τουριστικό οδηγό ο οποίος σε πολλά σημεία πολυλογεί.

Μετά την έκδοση του πρώτου βιβλίου στην Αγγλική οι έρευνες δεν σταμάτησαν. Όπως οι συγγραφείς σημειώνουν στο δεύτερο βιβλίο – ελληνική μετάφραση- που το 2007 κυκλοφόρησε σε μετάφραση από τον τότε διευθυντή της Κοργιαλενείου Βιβλιοθήκης νομικό, θεατρολόγο και (σήμερα) καθηγητή κ. Ηλία Τουμασάτο:

«Κατά τον Αύγουστο του 2005 ο Τζων Άντερχιλ και το Ι.Γ.Μ.Ε. διεξήγαν μια προκαταρκτική θαλάσσια σεισμική έρευνα στους κόλπους το Λιβαδίου και της Αγίας Κυριακής, στα νότια και στα βόρεια του ισθμού της Θηνιάς. …

… Τον Δεκέμβριο του 2005 επιπρόσθετα στοιχεία τέθηκαν στην διάθεσή μας με σκοπό να αποτιμήσουν την ομηρική περιγραφή ότι, σε σύγκριση με τα υπόλοιπα κοντινά νησιά, «Η Ιθάκη κείται χαμηλά» (Οδ. ι,9, στιχ.25)…

… Τον Σεπτέμβριο του 2006  δημοσιεύθηκε το πρώτο από μια σειρά επιστημονικών άρθρων στο Geoscientist…

… Τον Οκτώβριο του 2006 διενεργήθηκε δοκιμαστική γεώτρηση στη Θηνιά προς τη νότια έξοδο της εκτιμώμενης πορείας του διαύλου και τα αποτελέσματα αυτής και άλλων μετρήσεων ανακοινώθηκαν τον Ιανουάριο του 2007. Το υψόμετρο της γεώτρησης πάνω από τη στάθμη της θάλασσας ήταν 107,6 μ. και τόσο στα δυτικά, όσο και στα ανατολικά όριά της υπάρχει συμπαγές ασβεστολιθικό υπόστρωμα της περιόδου του Παλαιογενούς (ηλικίας από 65 μέχρι 24 εκατομμυρίων ετών)… («Παράρτημα 6 – Συνέχεια: 2005-2007, σελ. 574-581) της ελληνικής μετάφρασης).

… Τον Μάρτιο του 2007 ανακοινώθηκε (ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ ΡΗΜΑ) συμφωνία ερευνητικής συνεργασίας μεταξύ της FUGRO (μεγάλης διεθνούς εταιρείας στον κλάδο των επιστημών της Γης) και των συγγραφέων του ‘Οδυσσέως Λυομένου’, η οποία ενισχύεται από το ΙΓΜΕ. Η χορηγία της FUGRO θέτει τώρα στη διάθεση του προγράμματος βιομηχανικού επιπέδου γεωφυσικές τεχνικές, που καθιστούν την ομάδα ικανή να διεξάγει μια «πλήρη σάρωση» του ισθμού της Θηνιάς μήκους 6 χιλιομέτρων, κάτω από τον οποίο πιστεύεται ότι βρίσκεται θαμμένος ένας αρχαίος θαλάσσιος δίαυλος. Το φθινόπωρο του 2007 έχει προγραμματισθεί η χρήση ειδικά εξοπλισμένων ερευνητικών ελικοπτέρων για τη διεξαγωγή ηλεκτρομαγνητικής έρευνας, σε συνδυασμό με επίγειες και θαλάσσιες έρευνες, για να προσφέρει νέες προοπτικές στο αίνιγμα του Διαύλου του Στράβωνα. Ένας μεταπτυχιακός φοιτητής του Παν. του Εδιμβούργου θα λάβει μέσα στα επόμενα τρία χρόνια διδακτορικό δίπλωμα προκειμένου να μελετήσει το ζήτημα αυτό υπό την εποπτεία του Τζον Άντερχιλ και σε στενή συνεργασία με τη FURGO». («Παράρτημα 6 – Συνέχεια: 2005-2007, σελ. 574-581) της ελληνικής μετάφρασης).

Επίσης για το θέμα χορηγίας Ι.Γ.Μ.Ε. και FUGRO στο ίδιο βιβλίο διαβάζουμε: «Αυτή η επιστημονική εργασία κατέστη δυνατή χάρη στη συνεχή υποστήριξη του Προέδρου, του Γενικού Διευθυντή και των ανωτέρων στελεχών του Ι.Γ.Μ.Ε. (του Ελληνικού Γεωλογικού Ινστιτούτου). Χωρίς τις διευκολύνσεις που μας παρείχαν το πρόγραμμα δεν θα ήταν δυνατόν να συνεχισθεί, και είμαστε ιδιαίτερα ευγνώμονες προς αυτούς. Το γεωλογικό τμήμα του προγράμματος ενισχύθηκε (ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ ΡΗΜΑ) σε σπουδαίο βαθμό νωρίτερα φέτος (εννοεί το 2007), μέσω μιας συμφωνίας χορηγίας με την Ολλανδική γεωεπιστημονική εταιρεία FUGRO και θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον Steve Thomson και όλους τους συνεργάτες του για την αφοσίωση, τη γενναιοδωρία και τον ενθουσιασμό τους (σελ. ΧΙ «Πρόλογος στην ελληνική έκδοση»)».

Εδώ γεννάται το ερώτημα: Αν από τον Μάρτιο του 2007 «ανακοινώθηκε» ή «ενισχύθηκε το πρόγραμμα … μέσω μιας συμφωνίας χορηγίας» η συμφωνία μεταξύ της FUGRO και των συγγραφέων –άρα επίσημα έχουμε χορηγό-, ποιος φορέας χρηματοδοτούσε την πολυδάπανη, πολύχρονη, πολυπρόσωπη και διεπιστημονική έρευνα πριν από τον Μάρτιο του 2007 αρχής γενομένης το 2004; Γιατί αναμφίβολα υπήρξε οικονομική στήριξη. Τι συμφέροντα είχε; Γιατί έκρυψαν την αλήθεια από τους Κεφαλλονίτες; Τι λόγο έχει η ύπαρξη του ρήματος «ανακοινώθηκε» ή της φράσεως «ενισχύθηκε το πρόγραμμα … μέσω μιας συμφωνίας χορηγίας» και με πόση επιμέλεια είναι διατυπωμένα και τα δυο;

 

Στις 23 Ιανουαρίου 2011 ο καθηγητής κ. Underhill έκανε ομιλία στο Ληξούρι με θέμα την Ομηρική Ιθάκη. Ο τοπικός τύπος (Ανεξάρτητος 23.1.2011, voutospress.blogspot, 23.1.2011 και 16.2.2011, κ.α.) ρωτούν τους αρμόδιους φορείς αν έχει άδειες το γεωτρύπανο που φθάνει στο Λιβάδι από τη Βάρνα της Βουλγαρίας, ενώ αφήνουν σαφείς αιχμές για το κατά πόσο ψάχνει την Ομηρική Ιθάκη ή «κάτι» άλλο.

Την ίδια μέρα ο τοπικός τύπος (infokefalonia.blogspot κ.α.) σημειώνει ότι ο Δήμαρχος Κεφαλλονιάς κ. Παρίσης δεν επιτρέπει καμμιά γεώτρηση στο Λιβάδι αν δεν υπάρξει πλήρης ενημέρωση, πληροφορία την οποία ο ίδιος ο κ. Underhill διέψευσε στην ομιλία του την ίδια μέρα στο Δημοτικό Θέατρο Παλλικής. Σε ερωτήσεις που δέχθηκε (kefaloniaphotonews.gr 23.1.2011, kefaloniapress.gr 24.1.2011 κ.α.). τόνισε μεταξύ άλλων ότι κατηγορηματικά δεν ψάχνουν κανένα παλάτι του Οδυσσέα (αυτό μπορεί να είναι ένα επόμενο βήμα από αρχαιολόγους και όχι από αυτόν που είναι γεωφυσικός). Δεν ψάχνουν πετρέλαιο.

Στην ερώτηση «τι ψάχνετε στην Παλλική και τι προσπαθείτε να αποδείξετε» απάντησε πως δεν ψάχνουν τίποτε και δεν προσπαθούν να αποδείξουν τίποτα! Αποτυπώσεις τρισδιάστατες θέλουν να κάνουν της μορφολογίας του εδάφους, του υπεδάφους και του βυθού της περιοχής έτσι όπως ήταν 3.000 χρόνια πριν.

Δεν ξέρει το κόστος το οποίο γνωρίζει η εταιρεία FUGRO που έφερε όλα τα μηχανήματα και τους ανθρώπους της. Δεν θα ανακοινώσει αποτελέσματα.

Όταν ρωτήθηκε με τι ανταλλάγματα γίνονται όλα αυτά απάντησε πως και ο ίδιος αναρρωτιέται! Αυτό, είπε, είναι ένα ακαδημαϊκό πρόγραμμα το οποίο έχει γεωλογικές επιπλοκές όπου διάφορες εταιρείες της FUGRO δουλεύουν μαζί για αποτελέσματα που θα γίνουν γνωστά αφού η FUGRO τα ανακοινώσει. Αν δεν πάρει τη νέα αδειοδότηση από τις υπηρεσίες των υπουργείων για να τελειώσει όσα ξεκίνησαν στην Παλλική, όπως είπε, υπάρχουν και άλλα γεωλογικά φαινόμενα στην Κεφαλλονιά! Τόνισε δε πως «Η εταιρεία FUGRO δεν έχει καμμιά ειδικότητα ή ιστορία σε σχέση με την εξόρυξη πετρελαίου» (sic!!!).

Εν τω μεταξύ, το γεωτρύπανο κάνει την εμφάνισή του στον κόλπο Αργοστολίου και κατευθύνεται προς Ληξούρι – Λιβάδι.

ΕΞΗΓΗΣΙΜΗ Η ΑΝΕΞΗΓΗΤΗ

ΣΕΙΡΑ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ…

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑ

της Ευρυδίκη Λειβαδά

Β’ ΜΕΡΟΣ. Στις 23/03/2011 με αρ. πρ. 743 το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών και θέμα: «Παροχή διευκολύνσεων σε αλλοδαπούς / ημεδαπούς γεωλόγους» απαντά στον καθηγητή J. Underhill (και κάνει διάφορες κοινοποιήσεις σε ΥΠ.ΠΟ, Υπουργείο Δημ. Τάξης κ.α.). Ανάμεσα σε άλλα σημειώνεται: «…χορηγούμε άδεια για διεξαγωγή ερευνητικής εργασίας στον Prof. John Underhill του Παν. του Εδιμβούργου ο οποίος θα συνεργασθεί με τους Nick Roberts, Kirsten Hunter και Steve Poulter (FUGRO GEOTECHNIQUE S.A.). Θα περιηγηθούν σε διάφορες περιοχές της δυτικής Ν. Κεφαλληνίας και ιδιαίτερα στις περιοχές Παλλικής και Θηναίας με αντικείμενο εργασίας «Επίγειες ερευνητικές γεωτρήσεις και δειγματοληψία» από 01 Απριλίου μέχρι 31 Νοεμβρίου 2011. Οι ανωτέρω υποχρεούνται…. Για την εκτέλεση γεωτρήσεων θα πρέπει να υπάρχει συνεννόηση με τις κατά τόπους αρχές (Τ.Α.)… » Υπογράφει δε ο Γενικός Διευθυντής Κ.Θ. Παπαβασιλείου, Αναπλ. Καθηγητής Παν. Αθηνών.

Στις 9.3.2011 (!), δεκατρείς μέρες πριν δοθεί η άδεια από το ΙΓΜΕ, το θαλάσσιο γεωτρύπανο έφυγε άπραγο. Στο ρεπορτάζ του kefaloniapress, 10.3.2011 –φωτογραφία δημοσιογράφου Σ. Βούτου- αναφέρεται πως «Σε έλεγχο του Λιμεναρχείου Κεφαλονιάς η ερευνητική ομάδα είχε όλες τις απαραίτητες άδειες εκτός αυτή της Κτηματικής Υπηρεσίας του Δημοσίου… Το γεωτρύπανο φεύγει από την Παλλική, εκατομμύρια δολλάρια πετάχτηκαν στο Ιόνιο και το Project για την επιβεβαίωση του καναλιού του Στράβωνα στην Παλλική και στη συνέχεια των ερευνών για την ανακάλυψη ή όχι της Ομηρικής Ιθάκης στην Παλλική, τερματίστηκαν άδοξα πριν λίγο». Την ίδια πληροφόρηση –περί μη ύπαρξης άδειας της Κ.Ε.Δ.- είχε την ίδια ημέρα και η εφημερίδα «Ημερήσιος». Και επιπρόσθετα αναφέρει ότι: «Αν η εταιρεία FUGRO … δεν φέρει έγκαιρα την έγκριση της Κτηματικής Υπηρεσίας, το Γεωτρύπανο είναι υποχρεωμένο να αναχωρήσει από τον Κόλπο του Αργοστολίου στις 23 τρέχοντος μηνός, το πολύ πολύ να του δοθεί μια παράταση δυο-τριών ημερών για να έλθουν τα απαιτούμενα έγγραφα, από μια διαδικασία που από ειδικούς χαρακτηρίζεται χρονοβόρα».

Μετά ξαναήλθε και έφυγε οριστικά τον Απρίλιο του 2011 και συγκεκριμένα το Σαββάτο του Λαζάρου. Βλ. -πληροφορία και φωτογραφία ειλημμένη από το kefalos.blogspot-

(http://www.odusseia.gr/newspaper/index.php?option=com_content&view=article&id=771:lr—–fugro&catid=87:2011-02-16-06-48-27&Itemid=48).

Με ημερομηνία 13 Φεβρουαρίου 2012 ανακοινώνεται πως το 2011 πραγματοποιήθηκε γεώτρηση από την FUGRO κάτω από τις συμβουλές του καθηγητή Underhill. Κατά τη γεώτρηση αυτή αποσπάσθηκαν δείγματα από διάφορα μέρη της Κεφαλλονιάς, κυρίως στην πεδιάδα της Θηνιάς. Τα γεωλογικά αυτά δείγματα μεταφέρθηκαν στα εργαστήρια της FUGRO στην Βόρεια Ουαλλία για περαιτέρω έρευνα, μερικά πρώτα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύονται στο http://www.odysseus-lyomenos.org/news.html.

Η FUGRO είναι μια παγκόσμια εταιρεία κολοσσός που απασχολεί χιλιάδες εργαζόμενους ανά τον κόσμο και κυρίως ασχολείται με «oil and gas industry, construction industry, mining sector, governments» (Βιομηχανία πετρελαίου και αερίου, κατασκευές, εξορύξεις, κυβερνητικά).Βλ. http://www.fugro.com και http://www.fugro.com/corporate/about.asp). Και αναλυτικά: Oil & Gas, mining, Build & Infrastructure, Sustainable Energy, Public Sector, Other Sectors – Water, Agriculture, Forestry & Fisheries-. (Πετρέλαιο και Αέριο, Κατασκευές & υποδομές, Αειφόρος ενέργεια, Δημόσιος Τομέας, Άλλοι τομείς – Νερό, Γεωργία, Δασολογία και ιχθυοτροφεία). Βλ.  http://www.fugro.com/services.

Στο κάτω και δεξί τμήμα της ιστοσελίδας υπάρχει Link στο site του Ulysses Unbound.org, λόγω της χορηγίας – χωρίς να αναφέρονται λεπτομέρειες-.

Τα δυο βιβλία, το αγγλικό (2005) και η ελληνική του μετάφραση με τις προσθήκες της (2007) άφησαν ως «Κεντρική Ιδέα» το ότι υπάρχουν μόνον εικασίες, οι οποίες ήταν ήδη γνωστές πολύ πιο πριν από αυτές τις εκδόσεις. Δεν υπήρχαν και συνεχίζουν να μην υπάρχουν αποδείξεις της «φρέσκιας» βρετανικής θεωρίας. Άρα, ας έλθει η FUGRO να … τρυπήσει να τις φέρει στην επιφάνεια. Και όσο για το «Ηθικόν Δίδαγμα» ας βγάλει ο καθείς το δικό του!

Η FUGRO πολύ καλά κάνει και κάνει τη δουλειά της –με ή χωρίς προκάλυμμα την εξερεύνηση της Ομηρικής Ιθάκης στο … Ληξούρι. Εμείς, ως Κεφαλλονίτες, πιστέψαμε –όσοι βέβαια πίστεψαν- ή προσποιηθήκαμε στην αρχή ότι πιστέψαμε στην καλή πρόθεση των ερευνητών της … Ληξουριώτικης Οδυσσειακής πατρίδας. Ή πιο σωστά διατυπωμένο: Νόμισαν οι επιχειρηματο-επιστήμονες ερευνητές πως χάψαμε ως «μαλάκες Έλληνες» -όπως οι «έξυπνοι» πάλαι ποτέ αποικιοκράτες μάς θεωρούν- το ότι εφηύραν την πυρίτιδα και ταυτόχρονα ανακάλυψαν την Αμερική. Και πού; Στην Κεφαλλονιά!

Εντός του προσεχούς μέλλοντος, και σύμφωνα όμως με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, η τάλαινα πατρίδα του Οδυσσέα θα μετακινηθεί και πάλι ανά την νήσον. Θα την ψάξει γεωτρύπανο στη θαλάσσια περιοχή έξω από τα … Φάρσα. Εκεί θα την θέλουν οι βρετανικές έρευνες τούτη τη φορά. Εκεί, που στην υποθαλάσσια περιοχή ‘κάτι’ υπάρχει. Για να δούμε… Πότε και πώς θα μας κοπιάσουν την φορά αυτή… Με τι άδειες; Από πού; Και τι θα βρουν να μας πουν στη συνέντευξη;

Προσωπικά δεν είμαι κατά των όποιων ερευνών είτε είναι για λόγους εξεύρευσης υδρογονανθράκων, είτε είναι για λόγους ιστορικούς-αρχαιολογικούς, ή για οποιουσδήποτε άλλους. Όμως θα μπορούσαν από την αρχή να πουν την αλήθεια. Εξοργίζομαι όταν υποπτεύομαι πως υποτιμούν την νοημοσύνη του Έλληνα, του Κεφαλλονίτη.

Και όπως λέμε στο νησί μας: Μας μπαίνει ο διάολος μέσα μας κι ανοίγει και ομπρέλλα!

ΝΕΩΤΕΡΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ

Μόλις το 2010 συζητούσε η ελληνική κυβέρνηση με αυτήν του Κατάρ για επένδυση 2 δις € στον Αστακό που θα γινόταν από τις εταιρείες πετρελαίου και ηλεκτρισμού του Κατάρ, επένδυση η οποία –για την ώρα- δεν ευωδόθηκε –ή είναι ακόμη υπό συζήτηση-Βλ. www.isotimia.gr, 26.1.2011. Αρχές Μαρτίου του 2012 οκτώ εταιρείες εξειδικευμένες στον τομέα των σεισμικών ερευνών για τον εντοπισμό υδρογονανθράκων με παγκόσμια παρουσία κατέθεσαν προσφορές για την πραγματοποίηση σεισμικών ερευνών, μη αποκλειστικής χρήσης, και στο Ιόνιο.

Ανάμεσά τους είναι και η FUGRO MULTICLIENT SERVICES AS. Βλ. (http://www.odusseia.gr/newspaper/index.php?option=com_content&view=article&id=4056:—–8———-fugro&catid=45:2011-01-25-09-38-47&Itemid=37)

Σύμφωνα με δηλώσεις του υφυπουργού ΠΕΚΑ οι πρώτες έρευνες αναμένεται να ξεκινήσουν στη Δυτική Ελλάδα και συγκεκριμένα στο Ιόνιο Πέλαγος, στον Πατραϊκό Κόλπο και στον Κόλπο της Κυπαρισσίας εντός του έτους (2012). Βλ. (http://www.odusseia.gr/newspaper/index.php?option=com_content&view=article&id=861:2011-04-27-19-27-19&catid=45:2011-01-25-09-38-47&Itemid=37).

Στις μέρες μας το θέμα των πετρελαίων (και) στο Ιόνιο έχει πάρει διαστάσεις. Πρόσφατα (17.3.2012) πραγματοποιήθηκε μεγάλο επιστημονικό συνέδριο στην Θεσσαλονίκη με θέμα «Αναζήτηση, Έρευνα και εκμετάλλευση Υδρογονανθράκων στην Ελλάδα: Παρελθόν, Παρόν και Μέλλον», ένα συνέδριο που κατέληξε πως προσφορότερη για εξόρυξη είναι η Δ. Ελλάδα. Βλ. (http://www.odusseia.gr/newspaper/index.php?option=com_content&view=article&id=4225:2012-03-16-23-45-45&catid=45:2011-01-25-09-38-47&Itemid=37).

Στις δε 28 και 29 Μαρτίου 2012 πραγματοποιείται στην Αθήνα συνέδριο του Economist για το θερινό μνημόνιο ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ Τελ Αβίβ – Λευκωσίας – Αθήνας. Στη διημερίδα αυτή θα συζητηθεί και το θέμα της εξορυκτικής δυνατότητας στην περιοχή της Δ. Ελλάδας.  Βλ. (http://www.odusseia.gr/newspaper/index.php?option=com_content&view=article&id=4274:joffrey-postman–28-2932012——–economist&catid=87:2011-02-16-06-48-27&Itemid=48).

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΘΕΜΑ ΔΕΙΤΕ ΚΑΙ:

http://www.odysseus-unbound.org/(Χρηματοδοτείται από την FUGRO) είναι γραμμένο στα δεξιά της σελίδας

http://www.odysseus-lyomenos.org/ (Χρηματοδοτείται από την FUGRO) είναι γραμμένο στα δεξιά της σελίδας

http://www.odysseus-lyomenos.org/results.html (Χρηματοδοτείται από την FUGRO) είναι γραμμένο στα δεξιά της σελίδας

http://www.ed.ac.uk/schools-departments/geosciences/people?cw_xml=person.html&indv=520 (Βιογραφικό του κ. Underhill)

http://www.fugro.com/ (εταιρεία γεωτρήσεων, ενέργειας, κατασκευών κ.λ.π.)

http://www.fugro.com/jobs/jobs.asp?s2=150

http://www.metapraxis.com (εταιρεία του κ. Bittlestone)

http://www.metapraxis.com/about-us/senior-management/

http://news.kathimerini.gr/4Dcgi/4Dcgi/_w_articles_civ_11_23/03/2008_263584

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

(1). Χρήστος Κολώνας, «200.000.000 βαρέλια πετρέλαιο στον Πατραϊκό Κόλπο», Φάκελοι του Έθνους, τεύχος 2, σελ. 36

(2). Θεόδωρος Καρυώτης, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας, «Το φάντασμα της Ελληνικής ΑΟΖ», Φάκελοι του Έθνους, τεύχος 2, σελ. 54-65

(3). Ο καθηγητής κ. Ζεληλίδης αναφέρει 3 ενώ ο γεωλόγος πετρελαίων – ενεργειακός οικονομολόγος δρ. Κων. Νικολάου αναφέρει 8.

ΕΠΙΠΡΟΣΘΕΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ

Στο Internet όπου υπάρχει το link:

http://www.odysseus-lyomenos.org/news.html αξίζει να διαβάστε την μετάφραση στα ελληνικά. Όχι απλώς πρόχειρη, αλλά εντελώς φαιδρή. (Καμμιά σχέση με αυτήν του κ. Τουμασάτου).  Υποτίθεται πως μια τέτοιας … επιστημοσύνης μελέτη όπως είναι το “Ulysses Unbound” θα είχε και την ανάλογη μετάφραση. Ως παράδειγμα αντιγράφω και παραθέτω: «Γεωφυσικής στο Ψάξε για την Ιθάκη του Ομήρου Ο Οδυσσέας Λυόμενος έργο περιλαμβάνει την ανάλυση της Paliki χερσόνησο για τα αποδεικτικά στοιχεία ότι ήταν κάποτε το νησί της Ιθάκης, πατρίδα του Οδυσσέα. Γεωφυσικές έρευνες συμπεριλαμβανομένων αερομεταφερόμενων EM (magnetometry, αγωγιμότητα και LIDAR), θαλάσσιων σεισμικών ερευνών (sidescan σόναρ, multibeam και sub-bottom profiling) και επίγειων τεχνικών (αντίσταση, magnetometry, η σοβαρότητα και η σεισμική διάθλαση) που χρησιμοποιείται για να διαβάσετε τη γεωλογική ιστορία αυτού του νησιού τα τελευταία 3.200 χρόνια». (προφανώς η … επιστημονική μετάφραση έγινε από μεταφραστική μηχανή του Internet).

Το εξώφυλλο του βιβλίου – Ελληνική Μετάφραση

Οκτ. 2006. Πραγματοποίηση της δοκιμαστικής γεώτρησης βάθους 112 μ. (ειλημμένη από το βιβλίο – ελληνική μετάφραση, σελ. 576, Παράρτημα 6).

Ελικόπτερο. Το σύστημα εναέριας ηλεκτρομαγνητικής έρευνας της FUGRO RESOLVE στην περιοχή (ειλημμένο από Geoscientist, vol. 18. No 9. Sept. 2008, ανάτυπο στα ελληνικά, σελ. 1

Γεώτρηση κατά την διάρκεια του 2011 (ειλημμένη από www.odusseus-unbound.org/results.html

Το γεωτρύπανο μπροστά από το Ληξούρι (φωτογραφία 16.2.2011 Σάκης Βούτος)

Το γεωτρύπανο την ημέρα της οριστικής αναχώρησής του, Σαββάτο του Λαζάρου, Απρίλης 2011 (φωτογραφία Kefalos Blog)

«Απόγονοι του κοπαδιού του Εύμαιου. Περιπλανιόνταν πλάι στο δρόμο …» (ειλημμένη από το βιβλίο – ελληνική μετάφραση- σελ. 302) Tα σχόλια δικά σας.

Ευχαριστώ για την παροχή πληροφοριών τον φίλο καθηγητή, μεταφραστή του έργου «Odysseus Unbound» κ. Ηλία Τουμασάτο.

της Ευρυδίκη Λειβαδά

ΟΙ «ΟΔΥΣΣΕΙΑΚΕΣ» ΑΛΥΚΕΣ ΤΗΣ ΙΘΑΚΗΣ, ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΣΠ. ΑΡΣΕΝΗ

Είναι γνωστό όσους  διαβάζουν τις μετά τον Όμηρο πραγματείες των  αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων υο επεισόδιο εκείνο που περιγράφει ότι οι βασιλείς των Μυκηνών και της Σπάρτης Αγαμέμνων και Μενέλαος προσπάθησαν με προσωπική επαφή να μεταπείσουν τον Οδυσσέα για να λάβει μέρος στην εκστρατεία εναντίον της Τροίας. Διότι αρχικά στον απεσταλμένο τους ο γιός του Λαέρτη είχε αρνηθεί κατηγορηματικά! Γνωρίζοντας την τόλμη του και την πανουργία του τον θεωρούσαν απαραίτητο για μια τόση επικίνδυνη πολεμική [περιπέτεια και δεν είχαν άδικο. Το ταξίδι τους στην Ιθάκη αναφέρεται στην Ιλιάδα χωρίς άλλες λεπτομέρειες στην Ραψωδία Ω. τις λεπτομέρειες τις διαβάζουμε στα μεθομηρικά κείμενα.

Φαίνεται ότι ο Οδυσσέας έμαθε τον «κρυφό» ερχομό τους και προσπάθησε να τους ξεγελάσει κάνοντας τον τρελό. Πήγε λοιπόν στις αλυκές του νησιού και έκανε πως σπέρνει αλάτι μέσα στη θάλασσα.

Έτσι όταν οι δύο Βασιλιάδες πήγαν να τον συναντήσουν στο παλάτι, έμαθαν ότι  ο Οδυσσέας ήταν στη περιοχή των Αλυκών και προχώρησαν προς τα εκεί με σκοπό να του μιλήσουν και να τον μεταπείσουν. Εκεί ο Οδυσσέας μόλις τους είδε έκανε τον τρελό και ακολούθως η γνωστή σκηνή με το άροτρο και τον μικρό Τηλέμαχο.

Στα κείμενα που αναφερόμαστε διαβάζουμε πόσο δύσκολα έκανε δεκτή ο «ειρηνόφιλος Βασιλιάς της Ιθάκης την πρόταση τους σε σημείο που τους έκανε να παραμείνουν στην Ιθάκη πολλές ημέρες, έως να τον πείσουν. Πράγμα που ως γνωστό έγινε και ο Οδυσσέας τους έβγαλε ασπροπρόσωπους με τον Δούρειο Ίππο.

Αυτά ως προς τα γεγονότα. Ας έρθουμε και στην τοπογραφική ταύτιση της περιοχής των Αλυκών πάνω στο νησί της Ιθάκης.

Με δεδομένο την τοποθεσία Άγιος Αθανάσιος μεταξύ Κολιερής και Εξωγής εκεί δηλαδή που εντοπίστηκε το Οδυσσειακό Ανάκτορο βάσει της ανακοίνωσης της Αρχαιολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ύστερα από έρευνα 16 χρόνων, λογικό είναι να συμπεραίνει ότι οι Αλυκές από τις οποίες οι κάτοικοι του «Ομηρικού Άστεως» (που είναι κοντά στο παλάτι αλλά πιο χαμηλά κατά τον Όμηρο) μάζευαν το απαραίτητο για την τροφή τους αλάτι, πρέπει νάναι κάπου στη Βόρεια Ιθάκη!!

Αν εξετάσουμε προσεκτικά που σήμερα υπάρχει μια περιοχή που να καλύπτει πλήρως τις «προδιαγραφές» μιας «Αλυκής» δεν θα βρούμε πουθενά αλλού παρά μόνο στο Μάρμακα και συγκεκριμένα στην περιοχή που και σήμερα έχει την τοπωνυμία Αλυκές !! που όμοια της δεν υπάρχει καθόλου στην Κεφαλονιά!

Απ’ αυτές τις Αλυκές οι κάτοικοι της Ιθάκης μάζευαν το αλάτι τους έως και μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου πολέμου!!

Οι Αλυκές του Μάρμακα με βάση τα προηγούμενα πρέπει να είναι οι Αλυκές της Ομηρικής Ιθάκης την εποχή του Οδυσσέα και της Πηνελόπης. Σκοπός του παρόντος άρθρου  είναι να ευαισθητοποιήσει τα αρμόδια Υπουργεία Πολιτισμού και Περιβάλλοντος για την προστασία της  περιοχής αυτής που είναι που είναι κληρονομιά της Ιθάκης που είναι δεμένη με την Οδυσσειακή κληρονομιά της Ιθάκης, αλλά και αφ’ ετέρου διατηρεί ακόμη και σήμερα μια περιβαλλοντική εικόνα που αξίζει να διατηρηθεί για την βιοποικιλότητα των πολιών και τω ψαριών που ενδημούν εκεί.

Αυτές όμως την περιοχή την έχουν βάλλει στο μάτι κάποιοι σύγχρονοι τσιφλικάδες που έχουν αγοράσει σχεδόν τα 2/3 της ευρύτερης περιοχής του Μάρμακα, χωρίς τουλάχιστον να έχουν προωθήσει σε καμία αναπτυξιακή δραστηριότητα. Δηλαδή φιλέτο για μεταπώληση χωρίς κανένα ενδοιασμό.

Για φανταστείτε για την τουριστική μας προοπτική που έθαψε δυστυχώς, ελπίζω προσωρινά. Η ενδοτική στάση του Δημάρχου Ιθάκης, τα καραβάνια των Ελλήνων και ξένων επισκεπτών του παλατιού του Οδυσσέα να επισκέπτονται και σε μια άλλη περιοχή από τις ομορφότερες του νησιού μας.

Μια δυνατή αρχαιολογική αλυσίδα θέσεων δημιουργείται που περιλαμβάνει: Παλάτι (Άγιος Αθανάσιος) – Τικτή Κρήνη (Παναγιά στο Ρείθρο) – Μελάνυδρος (Κάλαμος) – Αλυκές (Μάρμακας).

Ένας σπουδαίος τουριστικός μαγνήτης που αν δεν τον αξιοποιήσουμε τα 2-3 επόμενα χρόνια Θα είμαστε άξιοι της μοίρας μας.

ΣΠΥΡΟΣ ΑΡΣΕΝΗΣ

Προέδρος Συλλόγου Φιλομήρων Ιθάκης «ΕΥΧΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙ»