Αφιέρωμα-έρευνα του e-περιοδικού Ocean71.com για την Ομηρική Ιθάκη!

Ithaque-ouverture1

Investigation on mythical Ithaca

Where was located Ithaca, Odysseus’ legendary island ? The epic story written by Homer is one of the basis for modern Western culture. Unbelievably, the island was never to be found. If modern Ithaca seems to be the best option to locate Odysseus’ palace, some have entirely different theories. The crew of OCEAN71 Magazine led a sailing expedition in order to investigate one of the greatest mysteries in history. An enigma that has puzzled historians for more than 2000 years.

FILE SUMMARY

  1. Sing, O goddess, the story of the man with a thousand tricks (free)
  2. Mycenaeans at the museum
  3. Conversation with a homerist
  4. On Ithaca, following Odysseus’ trail

 

«Το ηλεκτρονικό περιοδικό είναι συνδρομητικό.»

www.ocean71.com

Ο Δήμαρχος Ιθάκης Διον. Στανίτσας έθεσε τα αρχαιολογικά ζητήματα του νησιού στον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα

stanitsas-tsiprasΣτη συνάντηση του Δήμαρχου Ιθάκης Διονύση Στανίτσα με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, όπου παραβρέθηκαν ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Στέφανος Φιαμπόλης και η βουλευτής Αφροδίτη Θεοπεφτάτου συζητήθηκαν τα σημαντικότερα προβλήματα του Δήμου και συγκεκριμένα

  • Το ζήτημα των ανασκαφών στον Αρχαιολογικό χώρο στον Αη Θανάση.

Ο πρωθυπουργός έδειξε ενδιαφέρον για το ζήτημα και υποσχέθηκε άμεση συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού για την υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης και την συνέχιση των ανασκαφών.

  • Την απρόσκοπτη λειτουργία των αφαλατώσεων μέσω των απαιτούμενων επιχορηγήσεων.

Ο πρωθυπουργός ήταν ήδη ενημερωμένος για το ζήτημα και οι αρμόδιες υπηρεσίες επεξεργάζονται προγράμματα προώθησης πιλοτικών προγραμμάτων σχετικά με τις αφαλατώσεις, με άλλα κράτη της Ε.Ε.

  • Την κατάσταση των Μουσείων στο Βαθύ και Σταυρό και την ανάγκη επισκευών τους.
  • Την επιτακτική ανάγκη στελέχωσης των υπηρεσιών του Δήμου και ειδικότερα της Τεχνικής Υπηρεσίας που έχει αποδιοργανωθεί.

Ο Δήμαρχος έθιξε το μεγάλο πρόβλημα της γραφειοκρατίας που αποτελεί τροχοπέδη για την εξυγίανση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και γενικότερα της Δημόσιας Διοίκησης στην Ελλάδα. Ο πρωθυπουργός ήταν πολύ εγκάρδιος, χάρηκε για τη συνάντηση με το Δήμαρχο της Ιθάκης την οποία είχε επισκεφτεί το 1990 αποκομίζοντας πολύ καλές εντυπώσεις και δεσμεύτηκε ότι θα είναι πάντα κοντά στους μικρούς Δήμους ακούγοντας τα προβλήματά τους και βοηθώντας όπου και όπως μπορεί.

Επίσης συνάντηση με τον Υπουργό Εσωτερικών κ. Πάνο Κουρουπλή είχε την Παρασκευή 8 Ιανουαρίου στην Αθήνα ο Δήμαρχος Ιθάκης Διονύσης Στανίτσας οι αντιδήμαρχοι Βερώνης Γερασιμος, Λουκάς Αναγνωστάτος και ο Πρόεδρος του Δ.Σ Στέφανος Φιαμπόλης όπου συζητήθηκαν θέματα που αφορούν την λειτουργία του Δήμου Ιθάκης ειδικά της τεχνικής υπηρεσίας του Δήμου.Ο υπουργός υπέγραψε και  παρέδωσε την προκήρυξη πρόσληψης για ένα χρόνο μηχανικού για την τεχνική υπηρεσία και ζήτησε να του σταλούν οι ανάγκες του Δήμου σε προσωπικό και για το πώς θα λειτουργήσει η πολεοδομία Ιθάκης με τα νέα δεδομένα.

Ακόμη μέσα στην εβδομάδα οι δύο Αντιδήμαρχοι θα έχουν σειρά συναντήσεων σε Υπουργείο πολιτισμού για την προγραμματική σύμβαση του αρχαιολογικού χώρου Αγ. Αθανασίου και για το σπήλαιο των Νυμφών, στο Υπουργείο εσωτερικών για το θέμα επιχορηγήσεων του Δήμου και τις αφαλατώσεις και στο υπουργείο Ναυτιλίας για την έγκριση της μελέτης του κτιρίου της πρώην ΔΟΥ.

Συνέντευξη του προέδρου των Φιλομήρων στο ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ 90.1FM

Η καταστροφή των αρχαιολογικών χώρων της Ιθάκης

Καλεσμένος στην εκπομπή των Γ. Λεκάκη – Α. Μαζαράκη

ο τ. δήμαρχος και πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων του Ομήρου, Σπύρος Αρσένης.

Η εκπομπή μεταδόθηκε από τον «901» τα μεσάνυχτα της 29.12.2015.

Ακούστε την εκπομπή εδώ : https://www.youtube.com/watch?v=K1tzgk60zNo&feature=youtu.be

Μπείτε στον ιστότοπο των Φρυκτωριών (www.fryktories.net) για να δείτε και να διαβάσετε περισσότερα.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΗΡΩΑΣ

Η γεωγραφία της ΕΛΛΑΔΑΣ απολαμβάνει ένα μοναδικό πολιτιστικό προνόμιο, ενώ σε άλλες χώρες τα βουνά είναι μόνο βουνά και τα ποτάμια απλώς ποτάμια, στην ΕΛΛΑΔΑ πολλοί τόποι που μπορεί σήμερα να περνούν απαρατήρητοι έχουν αποτελέσει το σκηνικό των αρχαιότερων μύθων του πολιτισμού μας. Η σειρά ντοκιμαντέρ «ΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΩΝ ΜΥΘΩΝ» μας ξεναγεί στα πιο υποβλητικά τοπία της ΕΛΛΑΔΑΣ, ιχνηλατώντας, μέσα από τη φύση, τη λογοτεχνία, την αρχαιολογία και τις ζωντανές μαρτυρίες των κατοίκων της, τους τόπους που ενέπνευσαν τους αρχαιοελληνικούς μύθους, τις πρώτες «ιστορίες» του Δυτικού πολιτισμού. Με τη ματιά του Ισπανού Ελληνιστή και Ερευνητή ΠΕΔΡΟ ΟΛΑΓΙΑ, Συγγραφέα του «ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΤΛΑΝΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ», Βραβείο Ακαδημίας ΑΘΗΝΩΝ 2002, η φιλόδοξη αυτή σειρά ντοκιμαντέρ μας οδηγεί σε απόκρυφα μονοπάτια και τόπους γνωστούς και άγνωστους σε ολόκληρη την ΕΛΛΑΔΑ αποδεικνύοντας ότι οι Αρχαίοι μύθοι, που έχουν φτάσει αποσπασματικά ως εμάς, είναι τα απομεινάρια μιας τεράστιας ποιητικής δημιουργίας που, για πολλούς αιώνες, συνάρμοσε αδιάσπαστα τη γεωγραφία και την ταυτότητα των Ελλήνων. Ο ΠΕΔΡΟ ΟΛΑΓΙΑ ταξιδεύει σ’ όλη την ΕΛΛΑΔΑ, ανασυνθέτει το «μυθολογικό χάρτη» της ΕΛΛΑΔΑΣ και μας ξεναγεί στη «μεγάλη σκηνή» της Ελληνικής μυθολογίας αλλά και στους πραγματικούς τόπους, όπως είναι σήμερα. Οι μύθοι έχουν καταστήσει την ΕΛΛΑΔΑ ένα προνομιακό έδαφος όπου η ανθρώπινη ιστορία εμπλέκεται στενά με τη θεϊκή ιστορία. Έχουν μετατρέψει αυτή τη γη σε μια συμβολική σκηνή του κόσμου, σε έναν τόπο όπου τα πάντα έλαβαν χώρα, από τη λαμπρή γέννηση των Θεών ως τις πιο μυστικές τους συνθήκες και τους εναγκαλισμούς τους με τους θνητούς. Στο μακρύ διάβα της, αυτή η περίπλοκη δημιουργία που ονομάζεται «μύθος» σύντηξε σε μια άρρηκτη αφήγηση στοιχεία τελετουργικά, θρησκευτικά, ιστορικά, πολιτικά και επικά για να μας παραδώσει τελικά μια ποιητική κληρονομιά που πάνω της η τραγωδία, η φιλοσοφία και η τέχνη θεμελίωσαν αργότερα τα ωραιότερα οικοδομήματα της νόησης. Η σειρά αφυπνίζει τη συνείδηση του ταξιδιώτη, διερευνά τα σημάδια των μύθων μέσα από τα κείμενα των αρχαίων ιστορικών και ποιητών και μας προσκαλεί να ψηλαφίσουμε τα ζωντανά τους ίχνη πάνω στη γη που σήμερα πατούμε και κατοικούμε. Εδώ βρίσκονται οι κορυφές του ΟΛΥΜΠΟΥ και του ΛΥΚΑΙΟΥ, οι ποταμοί του ΑΔΗ και τα νερά της ΣΤΥΓΟΣ, οι πηγές και τα σπήλαια που κατοίκησαν οι ΝΥΜΦΕΣ, τα Ιερά και τα Μαντεία των Θεών, τα δάση και οι ακρογιαλιές που έγιναν μάρτυρες των ερώτων και των αρπαγών, οι κατοικίες τεράτων και κακούργων, τα μονοπάτια που διάβηκαν οι ήρωες, καθώς και οι πόλεις τους, οι πατρίδες τους και οι τάφοι τους. Εδώ βρίσκονται οι τόποι που πάτησε ο ΗΡΑΚΛΗΣ κατά την αποπεράτωση των περίφημων Άθλων του, οι δρόμοι που βάδισε ο ΘΗΣΕΑΣ στην προσπάθειά του να κερδίσει το αξίωμα του ήρωα, τα τοπία όπου ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ αναγνώρισε κάποτε την πολυπόθητη πατρίδα του. Ταξιδεύοντας σε αυτούς τους τόπους, φτάνοντας πολύ συχνά σε μέρη όπου ο «επίσημος» τουρισμός δεν φτάνει, το κινηματογραφικό συνεργείο συνάντησε επίσης πολλούς ανθρώπους, ντόπιους, Έλληνες που ζούνε δίπλα στους «ιερούς» τόπους που ενέπνευσαν τους μύθους, κι άκουσε συχνά και τη δική τους εκδοχή, να μεταφέρει με συγκινητικό και παραστατικό τρόπο τις αρχαιότερες ιστορίες του κόσμου. Η σειρά είναι γυρισμένη εξολοκλήρου σε φυσικά σκηνικά ολόκληρης της ΕΛΛΑΔΑΣ. Υποβλητικοί Αρχαιολογικοί χώροι και φυσικά Ιερά σπαρμένα σε όλη την Ελληνική Γεωγραφία, από τα πιο φημισμένα ως τα πιο άγνωστα. Βουνά, ποτάμια, δάση, σπηλιές, πηγές, ακρογιαλιές, μονοπάτια και τοπία που ξεφεύγουν από τις διαδρομές του «επίσημου» τουρισμού. Το σενάριο είναι βασισμένο σε λογοτεχνικά έργα περισσοτέρων από εκατό Αρχαίων Συγγραφέων. Η πρωτότυπη μουσική είναι εμπνευσμένη από την Αρχαία Ελληνική μουσική και ερμηνευμένη από όργανα της εποχής εκείνης. Τέλος, επιδιώκει τις ζωντανές μαρτυρίες των σημερινών κατοίκων των μυθικών τόπων και αποτελεί μια γοητευτική περιήγηση στους πιο όμορφους δρόμους της ΕΛΛΑΔΑΣ.

Το συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς «ΟΔΥΣΣΕΑΣ-ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΗΡΩΑΣ» αναφέρεται στον οίκο του ΑΥΤΟΛΥΚΟΥ και στην πορεία του ΟΔΥΣΣΕΑ και του ΤΗΛΕΜΑΧΟΥ, προβάλλοντας το τέλος της μυθικής εποχής.

Τα… άστρα επιβεβαιώνουν τον Όμηρο – Επιστήμονες βρήκαν πότε σκότωσε ο Οδυσσέας τους μνηστήρες

astra

Η έκλειψη ηλίου που περιγράφεται στην Οδύσσεια έγινε στις 30 Οκτωβρίου 1.207 π.Χ., λένε οι ερευνητές.

Μια νέα απόπειρα χρονολόγησης των Ομηρικών Επών, η ακριβέστερη μέχρι στιγμής, συγκρίνει τα φυσικά φαινόμενα που περιγράφονται στα έπη με αστρονομικά φαινόμενα, και ελέγχει την ιστορική αλήθεια της αφήγησης. Αποτέλεσμα, ο εντοπισμός ημερομηνιών για συμβάντα που αποτυπώνονται στα έπη, και μια νέα αντίληψη για την ιστορικότητά τους, η οποία φιλοδοξεί να παρέμβει στο Ομηρικό ζήτημα.

«Πιστεύουμε ότι ο μύθος εξυφαίνεται γύρω από πραγματικά γεγονότα», λέει ευθέως η κ. Παναγιώτα Πρέκα-Παπαδήμα, καθηγήτρια Αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η ίδια μαζί με διεπιστημονική ομάδα, η οποία και έκανε σχετικές δημοσιεύσεις σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, πιστεύουν ότι μερικά από τα γεγονότα που περιγράφονται συνέβησαν στ’ αλήθεια και αποδεικνύουν ότι τα φυσικά φαινόμενα που αναφέρονται συμπίπτουν με τον χρόνο της αφήγησής τους.

«Ο Οδυσσέας έφτασε στην Ιθάκη στις 25 Οκτωβρίου 1207 π.Χ. Πέντε μέρες αργότερα έγινε έκλειψη ηλίου σε ποσοστό 75%, η οποία σκέπασε το Ιόνιο Πέλαγος και τότε συνέβη και η μνηστηροφονία», λέει η κ. Παπαδήμα, διευκρινίζοντας ότι η πεποίθηση για την αλήθεια του συμβάντος είναι προσωπική. Η έκλειψη ηλίου όπως και μερικά από τα γεγονότα που αναφέρονται αποδείχθηκαν με χάρτες της NASA, οι οποίοι περιγράφουν τα προβλέψιμα φυσικά φαινόμενα από το 4500 π.Χ. έως το 10.000 μ.Χ.

«Από το 1300 π.Χ. ώς το 1130, που είναι τα χρόνια στα οποία τοποθετούνται τα δύο έπη, έγιναν 14 εκλείψεις ηλίου. Ορατές στο Ιόνιο ήταν μόνο πέντε και δύο από αυτές είχαν ποσοστό απόκρυψης του ηλίου 2%, επομένως δεν έγιναν αντιληπτές. Αλλη μία έγινε με τη Δύση του ηλίου, επομένως μας αφορούν μόνο δύο» εξηγεί η κ. Παπαδήμα. Μια ολική έκλειψη ηλίου έγινε το 1143, δηλαδή πολύ κοντά στην παρακμή των Μυκηναϊκών κέντρων και γι’ αυτό αποκλείσθηκε από τους επιστήμονες. Η δεύτερη όμως έγινε στις 30 Οκτωβρίου του 1207, από τις δυόμισι το μεσημέρι ώς τις πέντε και μισή το απόγευμα και αυτή θεωρούν ότι αποτυπώνεται στην Οδύσσεια. Στη ραψωδία Υ, λίγο πριν από το φονικό, ο Ομηρος βάζει τον Θεοκλύμενο τον «θεοδιωματάρη», όπως τον αποκαλεί ο Καζαντζάκης στη μετάφραση, να λέει στους μνηστήρες: «Σαν τι κακό σας δέρνει, δύστυχοι, κι έχουν ζωστεί με νύχτα και οι κεφαλές σας και τα πρόσωπα και χαμηλά τα γόνα; Κι άναψε σύθρηνο, και γέμισαν τα μάγουλά σας δάκρυα, και ραντισμένοι οι τοίχοι μ’ αίματα και τα ώρια μεσοδόκια· ίσκιους πλημμύρισε κι η αυλόπορτα, κι η αυλή πλημμύρισε ίσκιους, που ξεκινούν στα μαύρα Τρίσκοτα να κατεβούν, κι ο γήλιος από τα ουράνια εχάθη, κι άπλωσε βαριά καταχνιά ολούθε!».

«Πρόκειται για μια περιγραφή της έκλειψης η οποία έκρυβε τα 3/4 του ηλιακού δίσκου» λέει η κ. Παπαδήμα. «Η ημερομηνία της έκλειψης, 30 Οκτωβρίου 1207 π.Χ., είναι σε απόλυτη συμφωνία με τις ομηρικές περιγραφές για τις καιρικές συνθήκες, τη φθινοπωρινή αγροτική ζωή και τη μεσημεριανή ώρα δολοφονίας των μνηστήρων», σύμφωνα με την κ. Παπαδήμα.

Η διεπιστημονική ομάδα που ερευνά τα έπη αποτελείται από τους καθηγητές Σ. Παπαμαρινόπουλο, Π. Πρέκα-Παπαδήμα, επίκουρη καθηγήτρια Αστροφυσικής στο ΕΚΠΑ και τους ερευνητές Π. Αντωνόπουλο, Φυσικό και ερασιτέχνη αστρονόμο, Π. Μητροπέτρο, φιλόλογο και εκπαιδευτικό, Ε. Μητροπέτρου, φιλόλογο και αρχαιολόγο, Α. Τσιρώνη, επίσης φιλόλογο-αρχαιολόγο και Γ. Σαραντίτη, συγγραφέα, ηλεκτρ. μηχανικό.

«Υπάρχει ιστορικός πυρήνας στον μύθο»

Το βασανιστικό ερώτημα είναι αν τα γεγονότα που περιγράφονται στα έπη είναι μεταφορικά ή κυριολεκτικά. Την απάντηση για την κ. Πρέκα-Παπαδήμα τη δίνει ο Πλούταρχος, ο οποίος εξηγεί ότι Φυσική Επιστήμη, Θεολογία και Μυθολογία ταυτίζονται στην Αρχαία Ελλάδα. «Το φαινόμενο στην Οδύσσεια το δημιουργεί η Αθηνά και στην Ιλιάδα ο Απόλλωνας. Πιστεύουμε ότι υπάρχει ιστορικός πυρήνας στον μύθο», λέει η ίδια.

Προς επίρρωσιν, αναφέρει την εμφάνιση μιας βροχής πεφταστεριών που περιγράφεται ως εξής: «Ως άρα οι ειπόντι επέπτατο δεξιός όρνις, κίρκος, Απόλλωνος ταχύς άγγελος· εν δε πόδεσσι τίλλε πέλειαν έχων, κατά δε πτερά χεύεν έραζε μεσσηγύς νηός τε και αυτού Τηλεμάχοιο».

«Το γεράκι που περιγράφει ο Ομηρος, το οποίο είναι αδύνατον να είδε με λεπτομέρεια μέσα στο σκοτάδι, και μάλιστα από μακριά, τοποθετείται στη θέση που βρίσκεται ο αστερισμός Κόρακας. Βρίσκεται ανατολικά (δεξιά το βλέπει) και είναι αγγελιοφόρος του Απόλλωνα, σύμφωνα με τον Ερατοσθένη. Στα πόδια του –δηλαδή αντιδιαμετρικά από τον Κόρακα– βρίσκεται το σμήνος των πλειάδων (πελειάδες στα αρχαιοελληνικά, που σημαίνει αγριοπεριστέρες), που βρίσκονται στον αστερισμό του Ταύρου. Από εκεί λέει ότι πέφτουν πούπουλα, δηλαδή αστέρια, μια ποιητική περιγραφή του ουρανού και της πορείας του ταξιδιού», εξηγεί η ίδια.

Ανατρέχοντας στους χάρτες της NASA, οι επιστήμονες βρήκαν ότι πράγματι υπήρξε βροχή διαττόντων αστέρων στις 28 Οκτωβρίου, ημέρα της επιστροφής του Τηλέμαχου από το ταξίδι στην Πύλο και τη Σπάρτη. Ο Κόρακας, όμως, είναι απεσταλμένος του Απόλλωνα και καλός οιωνός για τον Τηλέμαχο, που αναζητάει τον πατέρα του. Η 30ή Οκτωβρίου ήταν ημέρα της γιορτής του Απόλλωνα, κατά την οποία μάλιστα λάμβανε χώρα εκατόμβη (θυσία εκατό βοδιών), πράγμα που σημαίνει ότι όλο το νησί είχε πάει να την παρακολουθήσει. Οι μνηστήρες βρέθηκαν στην τέλεια παγίδα και φονεύθηκαν με τη βοήθεια των δύο θεών, της Αθηνάς και του Απόλλωνα. Κατά τους επιστήμονες, δύο τόσο σημαντικές ειδήσεις, όπως η δολοφονία όλων των διαδόχων στην Ιθάκη και η έκλειψη, δεν μπορεί παρά να διαδόθηκαν ταχύτατα σε όλη την Ελλάδα ως ένα εξαιρετικά σημαντικό γεγονός.

πηγή: www.kathimerini.gr