Με την παρούσα επιστολή εκφράζουμε την έντονη αντίθεσή μας και τη
βαθύτατη ανησυχία μας σχετικά με την πρόταση της Περιφέρειας Ιονίων
Νήσων ενόψει της προσεχούς τουριστικής έκθεσης του Λονδίνου. Η
πρόθεση να προβληθούν γενικώς τα Ιόνια Νησιά ως «νησιά του Οδυσσέα»,
χωρίς καμία ρητή αναφορά στην Ιθάκη ως τη μοναδική, ιστορικά
αποδεδειγμένη Ομηρική Ιθάκη, συνιστά πλήρη διαστρέβλωση των
ομηρικών κειμένων και υπονόμευση της οδυσσειακής παράδοσης.
Η επιχειρούμενη αυτή τουριστική εξίσωση εισάγει μια αδικαιολόγητη
αντιπαράθεση μεταξύ των νησιών του Ιονίου για ένα ζήτημα που έχει
επιλυθεί οριστικά και αμετάκλητα από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Η Ομηρική Ιθάκη είναι ταυτισμένη με τη σημερινή γεωγραφική θέση του
νησιού μας εδώ και 3.600 έτη. Οποιαδήποτε προσπάθεια κατακερματισμού
αυτής της πολιτιστικής κληρονομιάς με σκοπό την εφήμερη τουριστική
εκμετάλλευση άλλων περιοχών απειλεί την ενότητα της Περιφέρειάς μας.
Παράλληλα, η στάση της Ελληνικής Πολιτείας απέναντι στην αρχαιολογική
ανάδειξη του νησιού κρίνεται τουλάχιστον ελλιπής. Έχουν συμπληρωθεί 16
έτη από την ιστορική ανακάλυψη του μνημειώδους μυκηναϊκού οικοδομικού
συγκροτήματος στη θέση «Σχολή Ομήρου» (Άγιος Αθανάσιος) από την
αρχαιολογική αποστολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, υπό τους
καθηγητές Θανάση Παπαδόπουλο και Λίτσα Κοντορλή-Παπαδοπούλου.
Έκτοτε, η Πολιτεία έχει ουσιαστικά παγώσει τις ανασκαφικές
χρηματοδοτήσεις, την ίδια ώρα που εφέτος επιχορήγησε με 1,5
εκατομμύριο ευρώ τον τάφο των Τζανάτων στην Κεφαλονιά, αφήνοντας
την Ιθάκη χωρίς κανέναν απολύτως πόρο.
Η ίδια αδράνεια παρατηρήθηκε και στον τομέα της σύγχρονης πολιτιστικής
προβολής. Το Υπουργείο Πολιτισμού όφειλε να θέσει ως απαράβατο όρο
Σπύρος Αρσένης πρόεδρος συλλόγου Φιλομήρων Ιθάκης τηλ. 6982475129
στη διεθνή κινηματογραφική παραγωγή «The Odyssey» του Κρίστοφερ
Νόλαν την πραγματοποίηση των σχετικών γυρισμάτων στην πραγματική
Ιθάκη. Αντίθετα, η ταινία επιχορηγήθηκε από εγχώρια κονδύλια μέσω του
προγράμματος cash rebate με το ποσό των 6,5 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ τα
γυρίσματα για την πατρίδα του Οδυσσέα μεταφέρθηκαν στο ιταλικό νησί
Φαβινιάνα (Favignana). Το αποτέλεσμα είναι η Φαβινιάνα να βιώνει
σήμερα μια τεράστια τουριστική έκρηξη, καρπούμενη έναν μύθο που ανήκει
δικαιωματικά στο νησί μας. Αν και η ταινία επανέφερε το ομηρικό έργο στο
παγκόσμιο προσκήνιο, η Ελλάδα απέτυχε να αξιοποιήσει αυτή τη μοναδική
ευκαιρία.
Τα διαχρονικά αυτά σφάλματα του Υπουργείου Πολιτισμού και της
αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων δεν αντισταθμίζονται με απλά δελτία
τύπου περί του ερευνητικού προγράμματος «Οδύσσειον». Τα όποια θετικά
βήματα ακυρώνονται όταν δεν συνοδεύονται από τη συνέχιση της
συστηματικής αρχαιολογικής ανασκαφής στη Σχολή Ομήρου — μιας
τοποθεσίας όπου προ τριετίας επιχειρήθηκε ακόμη και η αφαίρεση της
ιστορικής της ονομασίας από τις ενημερωτικές πινακίδες, αντικαθιστώντας
τη με τον γενικόλογο όρο «Αρχαιολογικός Χώρος».
Για τους λόγους αυτούς, αιτούμαστε:
- Από τον Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων: Να αποσύρει άμεσα την εν
λόγω πρόταση του Αντιπεριφερειάρχη, η οποία στερείται ιστορικής βάσης
και προκαλεί επικίνδυνες διαιρέσεις. - Από το Υπουργείο Πολιτισμού: Να μεριμνήσει για την άμεση
επανέναρξη και γενναία χρηματοδότηση των ανασκαφών στη Σχολή
Ομήρου, διασφαλίζοντας την ανάδειξη του Οδυσσειακού Ανακτόρου. - Από την Υπουργό Πολιτισμού: Καλούμε την Υπουργό Πολιτισμού
προσωπικά που προ ετών είχε δημόσια δηλώσει στην Ιθάκη ότι η Σχολή
Ομήρου δεν παρουσιάζει αρχαιολογικό ενδιαφέρον, να χρηματοδοτήσει
άμεσα τη μελέτη της ΛΕ” Εφορίας Αρχαιοτήτων του νομού που από το 2020
έχει συνταχθεί αλλά δεν έχει χρηματοδοτηθεί ,ύψους με σημερινές τιμές
περίπου 90.000 ευρώ. Η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή “Σχολή
Ομήρου” θεωρήθηκε τότε απαραίτητη διότι είχε αποκαλυφθεί προϊστορικό
τοίχος που πιθανώς τέμνει (εγκάρσια) το χώρο όπου εκτείνεται ο περίβολος
του Οδυσσειακού Ανακτόρου.
Είναι περίεργο, τουλάχιστον, η άρνηση χρηματοδότησης της αρχαιολογικής
έρευνας σε αυτή την περίπτωση.